Genel Bilgiler

 
•  Prolaktin beyinde bulunan üzüm tanesi boyutundaki hipofiz bezinin ön lobundan salgýlanan bir hormondur.
 
•  Prolaktinin görevi laktasyonu (memelerde süt üretilmesi) baþlatmak ve devam ettirmektir.  
 
•  Beyinde  bulunan  bir  nörotransmitter  (dopamin)  tarafýndan kontrol  edilir  (inhibe  olur, gerektiðinde seviyesi düþürülür).
 
•  Normalde erkeklerde ve gebe olmayan bayanlarýn kanýnda çok az bulunur. Puberteye kadar kadýn-erkekte eit seviyededir, puberteden sonra kadýnlarda östrojenler sentezlenir, bu da prolaktini artýrýr.

•  Gebelerde ve yenidoðanlarda normal olarak yüksektir (gebelerde östrojen, progesteron ve prolaktin memelerde süt üretimini uyarýr, doðumdan sonra  ise prolaktin süt üretimini devam ettirir). Meme  baþýnýn  uyarýlmasý  _bebeðin  emmesi  gibi_  prolaktin  salýnmasýný  uyarýr  ve  süt sentezi balar.

•  Gebelikten  sonra  en  sýk  prolaktin  yüksekliði  nedeni  bir  hipofiz  tümörü  olan prolaktinoma’dýr.  Bu  tümör  genellikle  bayanlarda  görülür  _nadiren  erkeklerde  de_  ,en  sýk görülen  hipofiz  tümörüdür  ve  genellikle  iyi  huyludur,  bol miktarda  prolaktin  salgýlanýr. Tümörün
çapýna  göre  gebe  olmayanlarda  hatta  erkeklerde memelerden  süt  gelmesi,  basýya  baðlý  görme bozukluklarý,  baþ  aðrýsý,menstruasyon  düzensizlikleri,  infertilite,  cinsel  isteksizlik  görülür.

Prolaktinoma tedavisinde genellikle prolaktini inhibe eden dopamin (bromokriptin, cabergolin ) yeterli olur, prolaktin seviyesi düþer, semptomlar kaybolur. Çok büyük tümörlerde ameliyat gerekebilir. 

Test ne zaman istenir ? : Prolaktin testi galaktore (memelerden zamansýz süt gelmesi), görme bozukluklarý,  sürekli  baþ aðrýsý  varsa,  erkek  veya  kadýnda  infertilite  (kýsýrlýk)  varsa,  erkekte  düþük testosteron seviyelerinde,  prolaktinoma araþtýrmasýnda ve tedavi takibinde  istenir.
 
Numune  :  Sabah  alýnan  kan  (uyandýktan  3  saat  sonra,  mümkünse  sabah  08:00,10:00 arasý alýnmalý, mümkünse aç olunmalý, mümkünse son 1 hafta ilaç kullanýlmamalý ve son 1 saattir  egzersiz  yapýlmamalýdýr). Hemen  serumu  ayrýlmalý  ve  hemen  çalýýlmalý,  aksi  halde dondurularak veya buz içinde saklanmalýdýr. 
 
Referans Deðerler:  Gebe olmayan bayanlar : 0-23 ng/ml
                                      Gebeler : 34 – 386 ng/ml
                                      Erkekler:  0-20 ng/ml
                                      Çocuklar: 3.2- 20 ng/ml
 
Prolaktin yüksekliði_Baþlýca: Prolaktin seviyeleri gün içinde çok deðiþir, sabah ve uyku sýrasýnda en yüksek seviyededir. Meme baþýnýn uyarýlmasý, egzersiz, stres ve emzirme ile artar.           
•  Gebelik 
•  Yenidoðanlar
•  Stres
•  Egzersiz
•  Uyku
•  Prolaktinoma
•  Emzirme dönemi
•  Anorexia Nervosa (yemek yememe hastalýðý)
•  Hipotalamus hastalýklarý 
•  Hipotroidizm
•  Böbrek Hastalýklarý (prolaktin yýkýlamaz)
•  Meme baþý stimülasyonu
•  Primer Hipotroidizm
•  Ýnsülinle indüklenmiþ hipoglisemi
•  Adrenal yetmezlik
•  Hipofiz hastalýklarý ve tümörleri
•  Ektopik prolaktin üreten tümörler (bazý kanserler, lösemiler)
•  Polikistik Over Sendromu (PCOS) 

•  Ýlaçlar  ( Östrojenler,  trisiklik  antidepresanlar,  dopamin  inhibitörü  ilaçlar:  trankilizanlar, metildopa  gibi  hipertansiyon  ilaçlarý,  opiatlar,  kokain_bunlar  dopamini  inhibe  eder, dopaminde azaldýðýndan prolakini inhibe edemez ) ile prolaktin seviyeleri artar.

Prolaktin düþüklüðü_Baþlýca:
•  Hipopütitiarizm (hipofiz bezi yetmezliði)
•  Sheehan sendromu (hipofiz apopleksisi, kansýz kalmasý)
•  Dopaminerjik ilaçlar (L"dopa kullanýmý ile prolaktin seviyeleri düer)