Güncelleme: 3.01.2008
x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Kan yaþamamýz için gerekli en önemli sývý. Binlerce kilometrelik damar aðýnda sessizce iþini yapan karmakarýþýk ama bu karýþýklýðýn içinde mükemmel bir dizaynýn olduðu bir sývý.
Ellerimizin ve kollarýmýzýn üzerindeki damarlar bu karmaþýk sistemin en basit kýsýmý. Ana damarlar sayesinde taþýnan kan dev bir kýlcal damar aðýyla dokulara daðýlýyor. Yetiþkin bir insanda tüm kan damarlarýný uç uca eklersek 160.000 km olur. Bu muazzam bir uzunluk. Baþka bir deyiþle kanýmýz dünyayý 4 kez dolanýyor. Yetiþkin bir insanda ortalama 5 litre kadar kan vardýr.
Akciðerlerimize dýþarýdan aldýðýmýz oksijeni, damarlar içerisindeki kan, kalbe getiriyor. Yorulmak nedir bilmeyen kalbimiz ise en uç noktada bulunan týrnak hücrelerimize bile o oksijeni pompalayýp bütün hücrelerin enerji üretmesine yardýmcý oluyor. Sadece oksijeni taþýmakla yetinmeyip hücreler için gerekli besinleri de taþýr.
Ayný zamanda hücrelerde oluþan vücuda toksik(zehirli) atýk ürünlerin de vücuttan uzaklaþtýrýlmasý için bu ürünleri akciðer ve böbreklere getirir. Kanýmýzdaki kalabalýk bir “iþçi ordusu”, içindeki hemoglobin molekülü sayesinde oksijeni, dokulara ileten ve alyuvarlar ya da kýrmýzý kan hücreleri diye de tanýnan eritrositler.
Kandaki acil ilkyardým ekipleriyse “pýhtý pulcuklarý” ya da trombosit olarak adlandýrýlan, bir kesiðe ya da yaraya kalabalýk gruplar halinde yýðýlarak akýntýyý týkayan hücreler. Kanýmýz ayrýca farklý sýnýflara ayrýlmýþ güçlü bir ordunun askerleriyle de dolu. Üzerlerindeki almaçlar sayesinde vücuda giren istilacýlarý belirleyip bu bilgileri hafýzalarýnda tutan akyuvarlar (lökositler) ve benzeri savunma hücreleri, yabancý organizmalarý yutarak ya da taþýdýklarý çeþitli silahlarla yok ediyorlar.
Kan, anne karnýnda karaciðer ve dalak tarafýndan üretilmeye baþlanýr. Doðumdan sonra ise kemiklerimizin ortasýnda yer alan kemik iliði tarafýndan üretilir. Kemik iliðinde stem cell(kök hücre) denen ana hücreler vardýr. Bu hücrelerin belirli faktörler sayesinde farklýlaþmasýyla olgun kan hücreleri oluþur.
Hücrelerin yýkýmý ise belirli bir düzen içinde yine vücutta dalak ve diðer hücrelerimiz tarafýndan yapýlýr. Burada eritrostlerin(kýrmýzý kan hücreleri) yýkýmý hakkýnda biraz durmak gerekir. Normalde kýrmýzý kan hücreleri alt ve üstten basýk þekilde oksijen taþýma kapasitesi en üst seviyede olacak þekilde bulur. Bu hücrelerimizin normalde hacmi, aþaðý yukarý 87 mikrometreküptür. Bu týpta "femtolitre" diye geçer. Ve bu hücrelerden bir milimetreküpte yaklaþýk 4-5 milyon hücre vardýr. Bu kadýnla erkek arasýnda biraz farklýlýk gösterir. Erkekte daha fazladýr. Buna 5 litre olan toplam kanda bakarsak yaklaþýk 25 trilyon hücre yapýyor.
Düþünebiliyor musunuz bu kadar hücre bizim kanýnýzda ve yine trilyonlarca olan doku ve organlardaki hücrelere taþýyor. Bu hücrelerin ömrü yaklaþýk olarak 120 gündür. Ayrýca bu hücreler böyle kemik iliðinde yapýlýp atýlmýyor. Sürekli yapým ve yýkým...Saniyede yaklaþýk 2.5 milyon hücrenin yýkýlýp ve 2.5 milyon hücrenin yeniden yapýldýðýný düþünürsek Allah’ýn ne kadar muazzam bir sistem yarattýðýný bir kere daha idrak ederiz.
KAN : YAÞAM SIVIMIZ
03-01-2008 Stj.Dr. Fatih AKKUÞKan yaþamamýz için gerekli en önemli sývý. Binlerce kilometrelik damar aðýnda sessizce iþini yapan karmakarýþýk ama bu karýþýklýðýn içinde mükemmel bir dizaynýn olduðu bir sývý.
Ellerimizin ve kollarýmýzýn üzerindeki damarlar bu karmaþýk sistemin en basit kýsýmý. Ana damarlar sayesinde taþýnan kan dev bir kýlcal damar aðýyla dokulara daðýlýyor. Yetiþkin bir insanda tüm kan damarlarýný uç uca eklersek 160.000 km olur. Bu muazzam bir uzunluk. Baþka bir deyiþle kanýmýz dünyayý 4 kez dolanýyor. Yetiþkin bir insanda ortalama 5 litre kadar kan vardýr.
Akciðerlerimize dýþarýdan aldýðýmýz oksijeni, damarlar içerisindeki kan, kalbe getiriyor. Yorulmak nedir bilmeyen kalbimiz ise en uç noktada bulunan týrnak hücrelerimize bile o oksijeni pompalayýp bütün hücrelerin enerji üretmesine yardýmcý oluyor. Sadece oksijeni taþýmakla yetinmeyip hücreler için gerekli besinleri de taþýr.
Ayný zamanda hücrelerde oluþan vücuda toksik(zehirli) atýk ürünlerin de vücuttan uzaklaþtýrýlmasý için bu ürünleri akciðer ve böbreklere getirir. Kanýmýzdaki kalabalýk bir “iþçi ordusu”, içindeki hemoglobin molekülü sayesinde oksijeni, dokulara ileten ve alyuvarlar ya da kýrmýzý kan hücreleri diye de tanýnan eritrositler.
Kandaki acil ilkyardým ekipleriyse “pýhtý pulcuklarý” ya da trombosit olarak adlandýrýlan, bir kesiðe ya da yaraya kalabalýk gruplar halinde yýðýlarak akýntýyý týkayan hücreler. Kanýmýz ayrýca farklý sýnýflara ayrýlmýþ güçlü bir ordunun askerleriyle de dolu. Üzerlerindeki almaçlar sayesinde vücuda giren istilacýlarý belirleyip bu bilgileri hafýzalarýnda tutan akyuvarlar (lökositler) ve benzeri savunma hücreleri, yabancý organizmalarý yutarak ya da taþýdýklarý çeþitli silahlarla yok ediyorlar.
Kan, anne karnýnda karaciðer ve dalak tarafýndan üretilmeye baþlanýr. Doðumdan sonra ise kemiklerimizin ortasýnda yer alan kemik iliði tarafýndan üretilir. Kemik iliðinde stem cell(kök hücre) denen ana hücreler vardýr. Bu hücrelerin belirli faktörler sayesinde farklýlaþmasýyla olgun kan hücreleri oluþur.
Hücrelerin yýkýmý ise belirli bir düzen içinde yine vücutta dalak ve diðer hücrelerimiz tarafýndan yapýlýr. Burada eritrostlerin(kýrmýzý kan hücreleri) yýkýmý hakkýnda biraz durmak gerekir. Normalde kýrmýzý kan hücreleri alt ve üstten basýk þekilde oksijen taþýma kapasitesi en üst seviyede olacak þekilde bulur. Bu hücrelerimizin normalde hacmi, aþaðý yukarý 87 mikrometreküptür. Bu týpta "femtolitre" diye geçer. Ve bu hücrelerden bir milimetreküpte yaklaþýk 4-5 milyon hücre vardýr. Bu kadýnla erkek arasýnda biraz farklýlýk gösterir. Erkekte daha fazladýr. Buna 5 litre olan toplam kanda bakarsak yaklaþýk 25 trilyon hücre yapýyor.
Düþünebiliyor musunuz bu kadar hücre bizim kanýnýzda ve yine trilyonlarca olan doku ve organlardaki hücrelere taþýyor. Bu hücrelerin ömrü yaklaþýk olarak 120 gündür. Ayrýca bu hücreler böyle kemik iliðinde yapýlýp atýlmýyor. Sürekli yapým ve yýkým...Saniyede yaklaþýk 2.5 milyon hücrenin yýkýlýp ve 2.5 milyon hücrenin yeniden yapýldýðýný düþünürsek Allah’ýn ne kadar muazzam bir sistem yarattýðýný bir kere daha idrak ederiz.