Genel Bilgiler

Giriş

Kapak kenarý enfeksiyonlarý                                                      Derleyen Dr. Yusuf AKCAN

Blefaritis (blefaron = latince göz kapaðý)

Göz kapaklarýnýnsýk görülen kronik bilateral inflamasyonudur. Kapaklarýn kirpikleri içeren 2 mm lik marjinal (kenar) kýsmýný tutar. Stafilokoksik ve seboreik olmak üzere iki tipi vardýr. Her ikisi de kapaklarda kaþýnma yanma ve batma hissine yol açar. Stafilokoksik tipde kirpik diplerinde kepeklenme, hiperemi, kapak kenarýnda kalýnlaþma vardýr. Stafilokoksik tipde kepekler seboreik tipde olduðu gibi aþýrý yaðlanma göstermez. Kepekler kaldýrýlýnca kapak kenarýnda ülserasyon görülebilir. Ayrýca kapak kenarlarýnda trikiazis (ters kirpik) ve madarozis (kirpiklerin dökülmesi) geliþebilir. Stafilokoksik blefarit çocukluk döneminde baþlar ve tedavi edilmezse yýllar boyunca yinelemelerle sürer. Akut stafilokoksik enfeksiyon kapaklarda hordeolum ve þalazyon geliþimine yol açabilir. Bakteriyel ekzotoksinler konjonktivit ve keratitise (marjinal kornea infiltratlarý) neden olabilir.

Seboreik blefarit stafilokoksik eriþkin yaþ grubunda ortaya çýkar. Bu olgularda sýklýkla saçlý deri ve yüzde sebore ve kepeklenme vardýr. Seboreik blefaritte yaðlý kepeklenme vardýr fakat ülserasyon geliþmez. Seboreik blefaritde kirpik dibindeki Zeiss bezleri ve tars içindeki meibomian bezlerinin hipersekresyonu (seboresi) söz konusudur.Meibomian bezi disfonksiyonu geliþen olgularda bu sekresyonun katýlaþarak bezlerin aðýzlarýný týkadýðý gözlenir.

Sýklýkla stafilokoksik ve seboreik tip birlikte görülür. Her iki tipin tedavisi aynýdýr ve kapak hijyenini saðlamaya yöneliktir. Bir el havlusu yardýmýyla kapaklar üzerine uygulanan sýcak pansuman kepeklenme ve yaðlý sekresyonu gidermede çok faydalýdýr. Ayný amaçla kirpik dipleri bebe þampuaný ile yýkanmalýdýr. Ayrýca kirpik diplerine parmak uçlarýyla masaj yapýlarak etkilenen bezlerde biriken sekresyonun boþaltýlmasý yararlýdýr. Stafilokoksik blefaritde topikal antibakteriyel göz damlalarý tedaviye eklenmelidir.

Kapak bezlerinin enfeksiyonlarý

Ýnternal Hordeolum (Ýç Arpacýk)

Tars içindeki Meibomian bezlerinin stafilokoklarla akut iltihabýdýr. Kapakta lokalize olarak þiþme, kýzarýklýk vardýr ve dokunmakla duyarlýlýk ortaya çýkar. Tedavide sýcak pansuman ve topikal antibiyotikler genellikle yeterli olur.

Eksternal Hordeolum (Dýþ Arpacýk)

Kýl follikülü dibindeki Zeiss bezinin stafilokoklarla akut iltihabýdýr. Enfeksiyonlu kýsýmda baþlangýçta þiþme, kýzarýklýk ve aðrý olur ve küçük bir abse geliþir. Sýcak pansuman, topikal antibiyotikler uygulanýr. Birkaç gün içinde fronkül kirpik follikülü dibinde kendiliðinden drene olur ve hasta rahatlar. Drenaj olmazsa o bölgeye yapýlan küçük bir insizyonla irin boþaltýlýr.

birden fazla veya uzayan vakalarda oral 1. generasyon sefalosporinler endike olabilir.

oküler rocesea, basal hücreli karsinom, preseptal sellülit, sebase bez karsinomu ayýrýcý tanýlar arasýnda olmalýdýr.

Þalazyon (Meibomian kisti)

Meibomian bezinin kronik iltihabi granulomudur. Þalazyon iç arpacýktan sonra geliþebilir veya meibomian bezinin aðzýnýn týkanmasýna baðlý olarak sebase sekresyonun bezin içinde birikmesiyle ortaya çýkar. Kapakta aðrýsýz sert ve yuvarlak bir nodül þeklinde görülür. Kitlesi genellikle hordeolumdan daha büyüktür ve iltihabi bulgular yoktur. Kapak çevrildiðinde konjonktival yüzeyde kabarýklýk ve kýrmýzý pembe renk deðiþikliði izlenir. Bazý olgularda granulom konjunktivayý aþar ve kapak ilegöz küresi arasýnda tümöral kitle oluþumuna yol açan pediküllü þalazyon görünümü ortaya çýkar. Þalazyonda en sýk uygulanan tedavi cerrahi tedavidir. Konjonktival yüzden yapýlan bir insizyonla kistik yapýnýn tümüyle kürete edilmesi gerekir. Küçük þalazyonlarda intralezyonal steroid enjeksiyonlarý denenebilir. Yineleyen þalazyonlarda biyopsi endikasyonu vardýr. Zira meibomian gland karsinomu þalazyonu taklit edebilir.

kolesterol yüksekliði þalazyonda sebep olabilir.


Kaynak:

Dr. Mehmet Ünal , Gazi Týp Fakültesi , Göz Hastalýklarý Anabilim Dalý

eMedicine -Hordoelum

Giriþ

Kapak kenarý enfeksiyonlarý                                                      Derleyen Dr. Yusuf AKCAN

Blefaritis (blefaron = latince göz kapaðý)

Göz kapaklarýnýnsýk görülen kronik bilateral inflamasyonudur. Kapaklarýn kirpikleri içeren 2 mm lik marjinal (kenar) kýsmýný tutar. Stafilokoksik ve seboreik olmak üzere iki tipi vardýr. Her ikisi de kapaklarda kaþýnma yanma ve batma hissine yol açar. Stafilokoksik tipde kirpik diplerinde kepeklenme, hiperemi, kapak kenarýnda kalýnlaþma vardýr. Stafilokoksik tipde kepekler seboreik tipde olduðu gibi aþýrý yaðlanma göstermez. Kepekler kaldýrýlýnca kapak kenarýnda ülserasyon görülebilir. Ayrýca kapak kenarlarýnda trikiazis (ters kirpik) ve madarozis (kirpiklerin dökülmesi) geliþebilir. Stafilokoksik blefarit çocukluk döneminde baþlar ve tedavi edilmezse yýllar boyunca yinelemelerle sürer. Akut stafilokoksik enfeksiyon kapaklarda hordeolum ve þalazyon geliþimine yol açabilir. Bakteriyel ekzotoksinler konjonktivit ve keratitise (marjinal kornea infiltratlarý) neden olabilir.

Seboreik blefarit stafilokoksik eriþkin yaþ grubunda ortaya çýkar. Bu olgularda sýklýkla saçlý deri ve yüzde sebore ve kepeklenme vardýr. Seboreik blefaritte yaðlý kepeklenme vardýr fakat ülserasyon geliþmez. Seboreik blefaritde kirpik dibindeki Zeiss bezleri ve tars içindeki meibomian bezlerinin hipersekresyonu (seboresi) söz konusudur.Meibomian bezi disfonksiyonu geliþen olgularda bu sekresyonun katýlaþarak bezlerin aðýzlarýný týkadýðý gözlenir.

Sýklýkla stafilokoksik ve seboreik tip birlikte görülür. Her iki tipin tedavisi aynýdýr ve kapak hijyenini saðlamaya yöneliktir. Bir el havlusu yardýmýyla kapaklar üzerine uygulanan sýcak pansuman kepeklenme ve yaðlý sekresyonu gidermede çok faydalýdýr. Ayný amaçla kirpik dipleri bebe þampuaný ile yýkanmalýdýr. Ayrýca kirpik diplerine parmak uçlarýyla masaj yapýlarak etkilenen bezlerde biriken sekresyonun boþaltýlmasý yararlýdýr. Stafilokoksik blefaritde topikal antibakteriyel göz damlalarý tedaviye eklenmelidir.

Kapak bezlerinin enfeksiyonlarý

Ýnternal Hordeolum (Ýç Arpacýk)

Tars içindeki Meibomian bezlerinin stafilokoklarla akut iltihabýdýr. Kapakta lokalize olarak þiþme, kýzarýklýk vardýr ve dokunmakla duyarlýlýk ortaya çýkar. Tedavide sýcak pansuman ve topikal antibiyotikler genellikle yeterli olur.

Eksternal Hordeolum (Dýþ Arpacýk)

Kýl follikülü dibindeki Zeiss bezinin stafilokoklarla akut iltihabýdýr. Enfeksiyonlu kýsýmda baþlangýçta þiþme, kýzarýklýk ve aðrý olur ve küçük bir abse geliþir. Sýcak pansuman, topikal antibiyotikler uygulanýr. Birkaç gün içinde fronkül kirpik follikülü dibinde kendiliðinden drene olur ve hasta rahatlar. Drenaj olmazsa o bölgeye yapýlan küçük bir insizyonla irin boþaltýlýr.

birden fazla veya uzayan vakalarda oral 1. generasyon sefalosporinler endike olabilir.

oküler rocesea, basal hücreli karsinom, preseptal sellülit, sebase bez karsinomu ayýrýcý tanýlar arasýnda olmalýdýr.

Þalazyon (Meibomian kisti)

Meibomian bezinin kronik iltihabi granulomudur. Þalazyon iç arpacýktan sonra geliþebilir veya meibomian bezinin aðzýnýn týkanmasýna baðlý olarak sebase sekresyonun bezin içinde birikmesiyle ortaya çýkar. Kapakta aðrýsýz sert ve yuvarlak bir nodül þeklinde görülür. Kitlesi genellikle hordeolumdan daha büyüktür ve iltihabi bulgular yoktur. Kapak çevrildiðinde konjonktival yüzeyde kabarýklýk ve kýrmýzý pembe renk deðiþikliði izlenir. Bazý olgularda granulom konjunktivayý aþar ve kapak ilegöz küresi arasýnda tümöral kitle oluþumuna yol açan pediküllü þalazyon görünümü ortaya çýkar. Þalazyonda en sýk uygulanan tedavi cerrahi tedavidir. Konjonktival yüzden yapýlan bir insizyonla kistik yapýnýn tümüyle kürete edilmesi gerekir. Küçük þalazyonlarda intralezyonal steroid enjeksiyonlarý denenebilir. Yineleyen þalazyonlarda biyopsi endikasyonu vardýr. Zira meibomian gland karsinomu þalazyonu taklit edebilir.

kolesterol yüksekliði þalazyonda sebep olabilir.


Kaynak:

Dr. Mehmet Ünal , Gazi Týp Fakültesi , Göz Hastalýklarý Anabilim Dalý

eMedicine -Hordoelum