Genel Bilgiler
Giriş
Vücudda bir çok organ ve sistemi etkileyebilen bir hastalýktýr. Vüvudun deðiþik kesimlerinde iltihaplanma (yangý- inflamasyon) mevuttur. Yangýyý baþlatan etmen bilinmemektedir. Bulaþýcý deðildir. Genellikle 20-40 yaþlarýnda daha sýk görülür. Kadýnlarda daha fazladýr.Yakınmalar
Hastalarýn yarýsýndan azý tedavi gerektirir. Hastalarýn çoðu çok az veya hiç yakýnma vermez. Yakýnmalar tutulan sitemle daha çok alakalýdýr. Ensýk tutulan sistemler akciðer, deri, gözler ve karaciðerdir.Akciðer:
Sarkoidoz hastalarýnýn %90 a yakýnýnda akciðer tutulumu olur. Hastalarda öküsürük, göðüs aðrýsý ve solunum sýkýntýlarý olabilmekle beraber birçok hasta fazla bulgu vermeyebilir.
Deri:
Hastalarýn yarýya yakýnýnda ciltde düküntüler ve nodüller (ciltte yüzeyden kabarýk altta ve içte bir küçük yuvarlak kitle imajý veren lezyon) olur.
Gözler:
Hastalarýn %25 inde göz bulgularý oluþur. Bu yakýnmalar görmede bozukkluk, göz kuruluðu ve gözyaþý bezlerinde þime þeklinde olabilir. Körlük çok nadirdir.
Karaciðer:
Hastalarýn %20 sinde karaciðer tutulumu olur. Karaciðer büyür. Karaciðer testlerinde bozukluklar olur ve nadiren siroza gidebilir.
Diðer nadir sistemler:
Sinir sistemi: nadir tutsada kas zayýflýðý paralizi, kasýlmalar, titremeler, duyma kaybý yürüme problemleri yapabilir.
Kalp:
Ritm sorunlarý ve kalp yetmezliði %3-5 vakada görülebilir.
Kemikler:
Eller ve ayaklar daha çok etkilenir. Yüzde 3-5 vakada görülür. Þiþme, aðrý ve eklem sertliði yapar.
Böbrekler:
Yüzde 1 vakada, böbrek taþý oluþu gibi bulgular verir.
Laboratuvar testleri
Fizik muayene sonrasý, röntgenler çekilir. Bir veya daha fazla alandan , tutulum bölgelerinden biyopsi alýnýr. Benzer þikayetleri yapan hastalýklar ayrýlmalýdýr. Kanda ACE (angiotensin converting enzim) düzeyine bakýlýr. Bu maddenin düzeyi hastanýn takibinde ve tedaviye cevapta yol göstericidir. Solunum testi ve ekg gibi ek testler yapýlabilir. Alýnan patolojide granulomatöz tipte iltihapla görülecektir.Medikal tedaviler
Hafif vakalarda tedavi verilmez. Böbrek, göz, kalp ve sinir sistemi tutulumlarýnda ve solunum sýkýntýsý belirginleþen akciðer tutulumlarýnda tedavi verilecektir. Tedavi de amaç iltihabý azaltmak, akciðerlerde kalýcý hasar kalmasýný engellemek, var olan yakýnmalarý azaltmaktýr. Tedavide prednison adýnda steroid ilaçlar kullanýlýr. Bir çok hafif seyirli hastada hastalýk kendiliðinde iyileþebilir. Ancak doktor takibinde olunmalýdýr.
Giriþ
Vücudda bir çok organ
ve sistemi etkileyebilen bir hastalýktýr. Vüvudun deðiþik kesimlerinde
iltihaplanma (yangý- inflamasyon) mevuttur. Yangýyý baþlatan etmen
bilinmemektedir. Bulaþýcý deðildir. Genellikle 20-40 yaþlarýnda daha sýk
görülür. Kadýnlarda daha fazladýr.
Semptom ve Yakýnmalar
Hastalarýn yarýsýndan
azý tedavi gerektirir. Hastalarýn çoðu çok az veya hiç yakýnma vermez.
Yakýnmalar tutulan sitemle daha çok alakalýdýr. Ensýk tutulan sistemler
akciðer, deri, gözler ve karaciðerdir.
Akciðer:
Sarkoidoz
hastalarýnýn %90 a yakýnýnda akciðer tutulumu olur. Hastalarda
öküsürük, göðüs aðrýsý ve solunum sýkýntýlarý olabilmekle beraber birçok
hasta fazla bulgu vermeyebilir.
Deri:
Hastalarýn
yarýya yakýnýnda ciltde düküntüler ve nodüller (ciltte yüzeyden kabarýk
altta ve içte bir küçük yuvarlak kitle imajý veren lezyon) olur.
Gözler:
Hastalarýn
%25 inde göz bulgularý oluþur. Bu yakýnmalar görmede bozukkluk, göz
kuruluðu ve gözyaþý bezlerinde þime þeklinde olabilir. Körlük çok
nadirdir.
Karaciðer:
Hastalarýn
%20 sinde karaciðer tutulumu olur. Karaciðer büyür. Karaciðer
testlerinde bozukluklar olur ve nadiren siroza gidebilir.
Diðer nadir sistemler:
Sinir sistemi: nadir tutsada kas zayýflýðý paralizi, kasýlmalar, titremeler, duyma kaybý yürüme problemleri yapabilir.
Kalp:
Ritm sorunlarý ve kalp yetmezliði %3-5 vakada görülebilir.
Kemikler:
Eller ve ayaklar daha çok etkilenir. Yüzde 3-5 vakada görülür. Þiþme, aðrý ve eklem sertliði yapar.
Böbrekler:
Yüzde 1 vakada, böbrek taþý oluþu gibi bulgular verir.
Laboratuvar testleri, özel testler
Fizik muayene
sonrasý, röntgenler çekilir. Bir veya daha fazla alandan , tutulum
bölgelerinden biyopsi alýnýr. Benzer þikayetleri yapan hastalýklar
ayrýlmalýdýr. Kanda ACE (angiotensin converting enzim) düzeyine bakýlýr.
Bu maddenin düzeyi hastanýn takibinde ve tedaviye cevapta yol
göstericidir. Solunum testi ve ekg gibi ek testler yapýlabilir. Alýnan
patolojide granulomatöz tipte iltihapla görülecektir.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Hafif vakalarda
tedavi verilmez. Böbrek, göz, kalp ve sinir sistemi tutulumlarýnda ve
solunum sýkýntýsý belirginleþen akciðer tutulumlarýnda tedavi
verilecektir. Tedavi de amaç iltihabý azaltmak, akciðerlerde kalýcý
hasar kalmasýný engellemek, var olan yakýnmalarý azaltmaktýr. Tedavide
prednison adýnda steroid ilaçlar kullanýlýr. Bir çok hafif seyirli
hastada hastalýk kendiliðinde iyileþebilir. Ancak doktor takibinde
olunmalýdýr.

