Genel Bilgiler
KOAH NEDÝR VE NASIL GELÝÞÝR ?
KOAH, “
Kronik Obstrüktif
Akciðer Hastalýðý” isminin baþ harflerinden oluþan kýsaltýlmýþ bir hastalýk ismidir.
KRONÝK kelimesi uzun süredir devam eden anlamýndadýr.
OBSTRÜKTÝF kelimesi týkayýcý anlamýndadýr ve bu hastalýkta nefes borularýnýn (bronþlarýn) týkandýðýný göstermek için kullanýlýr.
O halde KOAH’ý, “uzun süredir bronþlarda týkanmaya neden olan bir hastalýktýr” þeklinde tarif edebiliriz. Bu hastalýðýn en kötü yaný, bronþlarda oluþan týkanmanýn bir daha düzelmemesi ve tedavi olunmaz ise hastalýðýn sinsice ilerlemesidir.
Hastalýðýn en önemli nedeni SÝGARA baðýmlýlýðýdýr.
KOAH
yaklaþýk olarak 20 yýl günde bir paket sigara içme sonrasýnda ortaya
çýkar. Eðer günde bir paketten daha fazla sayýda sigara içiliyorsa bu
zaman daha da kýsalýr. Hastalýk genellikle 40 yaþýndan sonra belirti
vermeye baþlar. KOAH teþhisi alan kiþilerin büyük çoðunluðu halen
sigara içen veya çok uzun süre sigara içmiþ ve býrakmýþ kiþilerdir.
Hastalýk sinsi ilerlediði için ve sigara baðýmlýlarý öksürük, balgam
çýkarma gibi þikayetleri önemsemedikleri için KOAH teþhisi konduðu
zaman hastalar akciðer kapasitelerinin önemli bir kýsmýný kaybetmiþ
olmaktadýrlar.
Sigara içen her beþ, altý kiþiden birinde KOAH geliþmektedir. Ülkemizde 20 yaþ üstündeki kiþilerin en az yarýsý sigara baðýmlýsýdýr. Dolayýsýyla bizim gibi sigara içme alýþkanlýðýnýn çok yaygýn olduðu ülkelerde KOAH önemli bir halk saðlýðý sorunudur. Ülkemizde en iyimser tahmin ile 5 milyon KOAH’lý vardýr. Fakat bu hastalarýn sadece az bir kýsmý teþhis edilmektedir. Hastalarýn önemli bir sayýsý hastalýklarýnýn farkýnda olmayýp öksürük, balgam çýkarma ve nefes darlýðý gibi þikayetleri çok rahatsýz edici olmadýkca doktora gitmemektedirler. Sigara baðýmlýsý olanlarýn rahatsýzlýklarýnda doktora gitmemelerinin önemli bir nedeni de sigarayý býrakmalarý konusunda uyarý almaktan kaçmaktýr.
Sigara
dumaný ile nefes borularýna ve hava keseciklerine zararlý gazlar ve
maddeler dolar . Yýllar geçtikce bu zararlý gazlar ve maddeler
bronþlarýn ve hava keseciklerinin yapýsýný bozmaya baþlar. Bunun
sonucunda bronþlarýn hastalanmasýyla TIKAYICI BRONÞÝT, hava keseciklerinin harabiyeti ve parçalanmasý ile
AMFÝZEM ortaya çýkar.
Ýþte KOAH adý altýnda bu iki hastalýk yer almaktadýr. Sigara içimi ile
hem bronþlarda týkayýcý bronþit hem de ayný zamanda amfizem geliþir.
Akciðerlerde ortaya çýkan bu týkanýklýklar ve bozulmalar sonucunda kana
oksijen geçiþi azalýr ve vücudun oksijensiz kalmasý ile pek çok ciddi
rahatsýzlýklar doðar.
Oluþan bu bozukluklarýn tedavisi ve tamiri mümkün deðildir. Akciðerler bu hastalýk ile erkenden yaþlanýr ve bozulur. Çünkü KOAH ilerleyici bir hastalýktýr. KOAH baþlayan bir hastada sigarayý býraktýktan sonra bozukluklarýn tamamen ortadan kaybolmasý çok zordur. Ancak sigaranýn býrakýlmasý ile hastalýðýn ilerlemesi yavaþlar. Diðer yandan sigara býrakýlmaz ise hastalýk çok hýzlý ilerler. KOAH için kullanýlan ilaçlar sadece hastalarýn nefes darlýðý þikayetlerini azaltmak için kullanýlýr. Bu ilaçlarýn hastalýðý ortadan kaldýrmak veya ilerlemesini yavaþlatmak gibi bir etkileri yoktur. Bu nedenle KOAH tedavisinin temelini sigarayý býrakmak oluþturur.