Genel Bilgiler

Kafa boþluðunda beynin çeþitli bölümlerinde geliþen urlara örleri denir. Kafa içinde basýnç artmasýna ve beyin ödemine baðlý olarak baþ aðrýlarý, baþ dönmesi (vertigo), kusma, konvülsiyon gibi genel belirtilerle kendini belli eder.

Beynin ön kýsmýnda yani frontallobda oluþan urlarda ruhsal bozukluklarýn ve kiþilik deðiþikliklerinin görülmesi karakteristiktir. Önceleri durgunluk, unutkanlýk, sonra aþýrý sinirlilik ve psiþik bozukluklar meydana gelir. Bazý tümörler beyin zarýnda lokal iritasyona baðlý olarak Jackson tipi epilepsiye neden olabilirler.

Tümörün tuttuðu beyin merkezlerine göre, parietal bölgedekiler konuþma bozukluklarý (afazi), oksipital bölgedeki tümörler hemianopsi þeklinde görme bozukluklarý, koku, iþitme ve görme halüsinasyonlarý, ufak veya büyük görme (mikroskopi veya makroskopi) gibi belirtiler meydana getirirler.

Baþ dönmesi kulak çýnlamasý ve ilerleyici iþitme kaybý ile beraber oluþan Menier sendromu beyin tümörlerinin tipik bir lokalizasyonu sonucu meydana gelir.

Beyin dokusundan çýkan urlara gliom denir, erken belirti verirler. Beyin zarlarýndan oluþan urlar yani meningiomlar beyne basýnç yaparak, kendilerini gösterirler, beyin dokusuna yayýlmazlar. Sinirlerden kaynaklanan urlar ise nörinom adýný alýrlar. Ayrýca beyin damarlarýnýn urlaþmasý ile meydana gelen hemangiomlar veya çeþitli dokulardan oluþan mikst urlar da vardýr. Bazý hastalýklarýn neden olduðu sifiloma, tüberkiloma ve aktinomikoma gibi urlar da kafa içinde görülen diðer urlardýr.

Bütün bu tümörlerin müþterek belirtileri kafa içi basýncýnýn artmasýna baðlý olarak baþ aðrýsý þeklinde baþlar. Birden baþlayan aðrý bazen birkaç dakika, bazen 1-2 saat sürüp geçer. Öksürük, ýkýntý, baðýrma, baþ hareketleri gibi nedenlerle baþlayan aðrýlarda vardýr. Bulantýsýz kusmalar, nabýz yavaþlamasý, görme bozukluklarý, ruhsal deðiþmeler bulunabilir.

Tümörlerin motor alanlarý tutmasý halinde bazý reflekslerin kaybolmasý, bazý reflekslerin armasý þeklinde görülür, hatta felçler meydana gelebilir. Hipofizin eozinofil hücrelerinden çýkan adenom þeklinde urlar gençlerde jigantizm denen devliðe, yetiþkinlerde akromegali sendromuna yol açarlar. Bazofil hücrelerin adenomu Cushing hastalýðýna yani tansiyon yüksekliði, þiþmanlýk, kýllanma gibi belirtilere sebep olur. Hipofizin kromofob hücrelerinin adenomu ise hipopituitarizm sendromu yaparlar. Fröchlich sendromu da denen bu hastalýk erkeklerde seksüel isteksizlik ve sekonder seks karakterlerinde gerilme ve kýllarýn dökülmesi gibi belirtiler meydana getirir.

Ayrýca baþka organlarda meydana gelen habis urlarýn, örneðin akciðer, meme, deri, baðýrsak ve böbrek kanserlerinin (Hipernefrom) metastazlarý da beyinde yerleþir. Beyin tümörlerinin bazýlarý beyin cerrahlarý tarafýndan ameliyatla tedavi edilebilmekte, bazýlarýna ise ancak sitostatik ilaçlar (BCNU,CCNU), kortikosteroidler veya radyasyon tedavisi uygulanabilmektedir.

Beyin urlarý kan muayenesi, beyin-omurilik sývýsýnýn muayenesi, göz dibi muayenesi ve röntgen muayenesi gibi yardýmcý muayene yöntemleriyle ve sinir hastalýklarý uzmaný doktorlarýn nörolojik muayenesiyle teþhis edilirler. Bazý hastalarýn göz dibi muayenelinde papilla ödemi vardýr. Ayrýca serebral arteriografi (anjiografi), elektroansefalografi yani beyin elektrosu, radiozizotop tetkikler (sintigrafi), ultrason, ventrikülografi, tomografi, termografi gibi daha özel muayene ve teþhis metotlarý kullanýlmaktadýr.