Epilepsi ya da diðer adý ile sara hastalýðý beyindeki hücrelerin çeþitli sebeplerle anormal elektrik üretmesi sonucu oluþan organik kökenli nörolojik hastalýktýr. Kelime anlamý þaþýrmak olan epilepsi hastalýðýnýn tarihçesi çok eskilere dayanýp Sezar Dostoyevski ünlü besteci Handelin hastalýðý olarak ta anýlýr. Dünyamýzda milyonlarca kiþinin bu hastalýðý ile barýþýk yaþadýðýný biliyoruz. Toplumda her yüz kiþiden birinde görülen sara hastalýðý bilinenin aksine akýl ve zekayý genellikle etkilemez. Çok çeþitli sebepleri olduðu gibi çok çeþitli tipleri de vardýr.

Basit ve saniyelik dalmadan, dakikalar süren kasýlma hatta þuur kaybýna neden olabilecek þekilde geniþ yelpazede görebildiðimiz nöbet türleri, hekimin doðru teþhisi ve yönlendirmesi oldukça önem arz eder. Bazý çocuklarda sabit bir noktaya bakma, vücudun bir parçasýnda titreme kasýlma sallanma gibi bulgularla seyrederken bazý çocuklarda ise ani yere düþüp kasýlmalarla þuur kaybý ya da davranýþ bozukluðu anlamsýz ve amaçsýz bakýþlarla saðý solu çekiþtirme, kýzgýnlýk, korku hatta karýn aðrýsý bulgularý  ile hekime baþvurulabilir. Hasta yukarda tanýmlamaya çalýþtýðým nöbetlerin bir kýsmýný hiç hatýrlamayabilir.

          

Nöbetler neden oluyor sorusuna gelince: Çocuklar için bu sorunun cevabý, genellikle ateþlenme yada üþütme olarak bilinen enfeksiyon hastalýðýdýr. Bunun dýþýnda kandaki þeker kalsiyum gibi maddelerin dengesinin bozulmasý veya zehirlenme, daha nadir olarak beyini etkileyen çeþitli nörolojik hastalýklarý sayabiliriz.

                    

Nöbet süresince neler yapabiliriz: Ailenin bu konuda aydýnlatýlmasý gerekir, nöbetin ölüme sebep olmadýðýný, çocuðun dilini yutmak gibi tehlike ile karþý karþýya bulunmadýðýný anlatarak aile bilinçlendirilmelidir. Nöbet süresince mümkün olduðu kadar sakin olmaya çalýþýp çocuða zarar vermemelidir. Çocuðu yan yatýrarak aðýz da biriken salyanýn  boðaza kaçmasý engellenmeli, kasýlma sýrasýndada fazlaca sýký tutmayarak kol ve bacaklarýnýn zarar görmesine müsaade edilmemelidir. Çocuðun üzerine su kolonya vs dökmek veya soðan sarýmsak koklatmak hem yararlý deðil hatta bazen zararlý dahi olacak uygulamalardýr. Nöbet kýsa sürede sonlanmýyor veya sýk tekrarlýyorsa acilen en yakýn saðlýk kurumuna baþvurulmalýdýr.

                    

Hastalýðýn teþhisinde elektroansefaloðrafý bilgisayarlý tomoðrafi ve emar tetkiklerinde vakasýna göre kullanýlarak ayýrýcý taný, nöbetin tipi ve tedavisi programlanmalý; Hasta, ebeveyn ve doktor üçgeni muhakkak kurulup çocuðun emin ellerde tedavisinin yapýlacaðý güveni daha baþta verilmelidir. Çocukluk çaðý sara hastalýðýnda tedavi; sara nöbetinin tipine göre ve hekimin nöbet türü ile ilgili deneyimlerine göre  planlanýr. Ebeveyne düþen görev; bu planý tam uygulayýp çocuðun baþka bir nöbet geçirmesini engellemektir. Çocuðun yaþý anlamasýna müsait ise alýnan ilaçlarýn amacý ve gayesi söylenerek çocuk aydýnlatýlmalýdýr. Bazen nöbetleri kontrol altýna almak zor ve zaman ister, sabýr gerektirir.

                      

Çocuklarda Epilepsi                                                                                                     Sýk bilinen ve Grand Mal nöbet olarak tanýmlanan krizde hasta ani þuur kaybý tüm vücutta kasýlma ile giden birkaç dakikalýk süreden sonra yorgun bir þekilde uykuya dalarken, Absans olarak tanýmlanan krizde ise saniyelik sanki rüyada olma halini yaþayarak dalma þeklinde bulgu verir. Beynin bir bölgesindeki hücrelerin aþýrý elektrik üretmesi sonucu olan nöbetlerde vücudun bir tarafýnda kasýlma karýncalanma aðrý uyuþma gibi hisler yaþanýr. Daha nadir olarak ise garip duyular olarak adlandýrýlan gerçekte olmayan þeyleri görme yaþama duyma hissetme koklama ya da mideden gelen garip hislerin etkisi ile aðýz dudak dil þapýrdatmasý ile yalanma ve yutkunma hareketleri yapabilir.

             

Sara hastalýðý ile ilgili yanlýþ inanýþlara gelince: nöbet utanýlýp saklanacak aþaðýlanacak bir hastalýk deðildir. Çocuðu oyundan arkadaþlarýndan alýkoymak ona hasta muamelesiyle davranmak, devamlý gözleri çocuk üzerine yöneltmek yanlýþtýr. Tek baþýna yüzme veya aþýrý efor gerektiren atletizm koþu gibi sporlardan kalabalýk caddelerde bisiklete binmek veya daðcýlýk gibi tehlikeli sporlardan   ise çocuk sakýndýrýlmalýdýr.

                     

Sara hastalýðýnýn diðer birçok hastalýktan farklý olmadýðýna önce ebeveyn daha sonrada hasta inandýrýlmalý ve tedavinin yýllara uzanabileceði bilinci aþýlanarak tedavi þu veya bu sebeple kesintiye uðramamalýdýr. Hangi sebeple olursa olsun doktoru ile görüþülmeden ilaçlar hiçbir þekilde deðiþtirilmemeli ve kesilmemelidir.

                    

1) Sakin olmak çocuða uygulanacak en zararsýz tedavidir.                     

2) Nöbet süresince çocuðu güvenilir bir ortamda baþ ve vücudunu bir tarafa çevir ve bekle                        

3) Nöbeti durduracaðýný sanarak kolonya soðan sarýmsak koklatma gibi uygulamalardan sakýn                  

4) Çocuðun aðzýna hiçbir þekilde bir þey verme; Ancak dilini ýsýrma tehlikesine karþý tahta kaþýk gibi bir cismi diþler arasýna yerleþtirebilirsin.

5) Nöbet kýsa sürede sonlanýyorsa ambulans acil müdahale gibi bir uygulamaya gerek dahi yoktur.

6) Nöbet sonrasý çocuðun dinlenip uyuyabileceði bir ortam hazýrla ve panik yapma.