Saçlarda her gün ortalama 50 ile 100 tel kaybýnýn normaldir.
Saç büyümesi ve dökülmesi bilimsel açýdan üç farklý aþamadan oluþuyor. Aktif büyüme fazý (anajen), geçiþ veya ara faz (katajen) ve dinlenme fazý (telojen).
KOCAELÝ (ÝHA) - Acýbadem Kocaeli Hastanesi Deri
Hastalýklarý Uzmaný Dr. Arda Eminzade, saçlarda her gün ortalama 50 ile
100 tel kaybýnýn normal olduðunu söyledi.
Dr. Arda Eminzade, "Saç büyümesi ve dökülmesi bilimsel açýdan üç farklý aþamadan oluþuyor. Aktif büyüme fazý (anajen), geçiþ veya ara faz (katajen) ve dinlenme fazý (telojen). Saðlýklý bir insanda saçlarýn yaklaþýk yüzde 90’ý büyüme halinde ve yüzde 10’u ise dinlenme evresinde bekliyor. Her gün ortalama 50-100 adet tel kaybýný normal olarak kabul ediyoruz. Bu sayýnýn üzerindeki saç dökülmesi zaman içinde saçlarýn seyrelmesine sebep olur. Genel olarak seyrelmenin sebebi, büyüyen saçlarýn azalmasý, dinlenme fazýndaki saçlarýn artýþý ve saçlarýn incelmesinden kaynaklanýyor" dedi.
Kadýnlarda yaygýn ve iz býrakmayan saç dökülmesinin iki ana kategoride deðerlendirildiðini anlatan Eminzade, "Kadýn tipi saç dökülmesi ve telojen effluvium (dinlenme fazý saç dökülmesi). Bu iki kategori dýþýnda, yaygýn alopesi areata (saçkýran) ve saç kaybýna sebep olan bazý genetik hastalýklar da kadýnlardaki yaygýn saç kaybýnýn diðer sebeplerindendir. Kadýn tipi saç dökülmesi ön veya tepe kýsmýndaki saçlarýn azalmasý ve incelmesi þeklinde görünür. Genelde orta hattaki saçlarda incelme daha belirgindir.
Farklý þiddetlilerde görünmekle birlikte, kadýnlarda saç ön çizgisi korunmuþ olur. Bazen özellikle menopoz sonrasý dönemde erkek tipi saç dökülmesi gibi ön saç çizgisinde gerileme görülebilir. Dinlenme fazý saç dökülmesinde genel bir saç dökülmesi söz konusudur ve hasta saçlarýný tararken çok sayýda saçýn dökülmesinden þikayet eder. Ön ve tepe kýsmýndaki saçlarda erkeklik hormonu (androjen) duyarlýlýðý var. Kadýn tipi saç dökülmesine hormon dengesizliði sebep olabilir. Dinlenme fazý tipindeki saç dökülmesinde yoðun stresli olaylar, doðum, emzirme, ateþli hastalýklar, bazý ilaçlar ve tedaviler, doðum kontrol haplarýnýn kesilmesi, kilo verme, yoðun diyet, kansýzlýk, tiroid bezi hastalýklarý (guatr), genel anestezi, ameliyat, psikolojik olaylar (boþanma, yakýnýný kaybetme) ve fiziki travmalar etkilidir. Kadýnlarda yaygýn saç dökülmesi daha çok dinlenme fazý tipi þeklinde görünür ve bu durum en sýk kansýzlýk (anemi) yüzünden baþlar. Aþýrý ve uzun süreli adet kanamalarý, dengesiz beslenme ve vejetaryenlerde kansýzlýk geliþebilir. Kadýn tipi saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkili olduðu tam olarak kanýtlanmamýþtýr. Tahmin edilen genetik geçiþ tarzý, birçok genin etkili olmasý yönündedir. Yaþ olarak, ergenlik dönemi sonrasý baþlayabilir, fakat bu tip saç dökülmesinde çoðu zaman 40-50 yaþlarýnda saç kaybý þikayetleri baþlar. Telojen effluvium her yaþ grubunda baþlayabilir" ifadelerini kullandý.
Saç dökülmesinin özellikle travmatik olaylarda 2-5 ay sonra baþladýðýný dile getiren Eminzade, "Bu tip saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkisi bilinememektedir. Kadýnlarda saç dökülmesinin nedenleri ilk olarak ayrýntýlý muayene, çekme testi (pull test) ve saç telinin mikroskopik incelenmesi gerekir. Hormonal dengesizlik belirtileri var ise eðer (adet düzensizliði, tüylenme vs) kan tetkikleri ile hormon profili istenir. Ayrýca kansýzlýk, protein kaybý ve diðer faktörlerin etkileri, farklý ve ayrýntýlý
kan tetkikleri ile araþtýrýlýr. Trikogram cihazýyla saçlarýn daha fazla ayrýntýsý elde edilebilir. Büyüme ve dinlenme fazýndaki saçlarýn oranýný hesaplarken, saç dökülmesinde teþhis ve dijital kayýtlar ile tedaviye cevabýn takip edilmesi mümkün olup, daha baþarýlý ve bilimsel bir yaklaþým saðlanýr. Tedavi tamamen sebebe dayalýdýr. Kansýzlýk durumunda eðer demir veya vitamin eksikliði kanýtlanmýþsa, demir ve vitamin eksikliði tedavi edilir. Tiroid hastalýðý durumunda endokrin uzmaný gözetimiyle tedaviye
baþlanýr. Eðer aþýrý diyet ve yetersiz beslenme durumunda, protein eksikliði varsa, protein replasman tedavisi verilir. Yumurtalýk ve böbrek üstü bezinden salgýlanan androjen hormonlarýn fazlalýðý tespit edilirse, anti-androjen ilaçlar verilebilir. Tedavinin diðer ayrýntýlarý hastanýn özel durumlarý deðerlendirilerek planlanýr. Bazý kozmetik ürünler, güneþ ýþýný, x-ýþýný, sýcak, çekme ve su, saç dokusu üzerine olumsuz etki yaparak, saçlarýn incelmesine sebep olabilir. Saðlýklý saç teli çevresel
faktörlere karþý dayanýklýdýr. Hasar görmüþ saçlar daha kolay þekilde kozmetik ürünlerden etkilenerek, kýrýlgan olur ve dökülmeye uðrar. Unutmamak gerekir ki kozmetik ürünlerin büyük bir kýsmý zararsýzdýr. Hatta saç yapýsýnda olumlu etkileri de olabilir" diye konuþtu.
Dr. Arda Eminzade, saç ekme ve saç çýkarttýðý iddia edilen bitkisel ürünlerle ilgili olarak da, "Saç ekme çeþitli tekniklerle yapýlabilir. Kadýnlarda özellikle mini-graft yöntemi seyrek alanlara yapýldýðýnda iyi sonuçlar alýnabilir. Saç ekiminde cerrahi yöntemlere baþvurmadan önce, diðer tedavi yöntemlerinin deðerlendirilmesi, uygun hasta seçimi ve uygun cerrahi tekniði iyice araþtýrýlmalýdýr. Bitkisel ürünlerin saç dökülmesi üzerindeki etkisini araþtýran bilimsel yayýnlar yeterli ve kapsamlý deðildir.
Ancak bazý bitkisel ürünlerin antioksidan etkileri, vitamin içerikleri ve bazen hormonal dengeyi saðlayan özelliklerinin faydalý olduðu düþünülüyor" þeklinde konuþtu.
Dr. Arda Eminzade, "Saç büyümesi ve dökülmesi bilimsel açýdan üç farklý aþamadan oluþuyor. Aktif büyüme fazý (anajen), geçiþ veya ara faz (katajen) ve dinlenme fazý (telojen). Saðlýklý bir insanda saçlarýn yaklaþýk yüzde 90’ý büyüme halinde ve yüzde 10’u ise dinlenme evresinde bekliyor. Her gün ortalama 50-100 adet tel kaybýný normal olarak kabul ediyoruz. Bu sayýnýn üzerindeki saç dökülmesi zaman içinde saçlarýn seyrelmesine sebep olur. Genel olarak seyrelmenin sebebi, büyüyen saçlarýn azalmasý, dinlenme fazýndaki saçlarýn artýþý ve saçlarýn incelmesinden kaynaklanýyor" dedi.
Kadýnlarda yaygýn ve iz býrakmayan saç dökülmesinin iki ana kategoride deðerlendirildiðini anlatan Eminzade, "Kadýn tipi saç dökülmesi ve telojen effluvium (dinlenme fazý saç dökülmesi). Bu iki kategori dýþýnda, yaygýn alopesi areata (saçkýran) ve saç kaybýna sebep olan bazý genetik hastalýklar da kadýnlardaki yaygýn saç kaybýnýn diðer sebeplerindendir. Kadýn tipi saç dökülmesi ön veya tepe kýsmýndaki saçlarýn azalmasý ve incelmesi þeklinde görünür. Genelde orta hattaki saçlarda incelme daha belirgindir.
Farklý þiddetlilerde görünmekle birlikte, kadýnlarda saç ön çizgisi korunmuþ olur. Bazen özellikle menopoz sonrasý dönemde erkek tipi saç dökülmesi gibi ön saç çizgisinde gerileme görülebilir. Dinlenme fazý saç dökülmesinde genel bir saç dökülmesi söz konusudur ve hasta saçlarýný tararken çok sayýda saçýn dökülmesinden þikayet eder. Ön ve tepe kýsmýndaki saçlarda erkeklik hormonu (androjen) duyarlýlýðý var. Kadýn tipi saç dökülmesine hormon dengesizliði sebep olabilir. Dinlenme fazý tipindeki saç dökülmesinde yoðun stresli olaylar, doðum, emzirme, ateþli hastalýklar, bazý ilaçlar ve tedaviler, doðum kontrol haplarýnýn kesilmesi, kilo verme, yoðun diyet, kansýzlýk, tiroid bezi hastalýklarý (guatr), genel anestezi, ameliyat, psikolojik olaylar (boþanma, yakýnýný kaybetme) ve fiziki travmalar etkilidir. Kadýnlarda yaygýn saç dökülmesi daha çok dinlenme fazý tipi þeklinde görünür ve bu durum en sýk kansýzlýk (anemi) yüzünden baþlar. Aþýrý ve uzun süreli adet kanamalarý, dengesiz beslenme ve vejetaryenlerde kansýzlýk geliþebilir. Kadýn tipi saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkili olduðu tam olarak kanýtlanmamýþtýr. Tahmin edilen genetik geçiþ tarzý, birçok genin etkili olmasý yönündedir. Yaþ olarak, ergenlik dönemi sonrasý baþlayabilir, fakat bu tip saç dökülmesinde çoðu zaman 40-50 yaþlarýnda saç kaybý þikayetleri baþlar. Telojen effluvium her yaþ grubunda baþlayabilir" ifadelerini kullandý.
Saç dökülmesinin özellikle travmatik olaylarda 2-5 ay sonra baþladýðýný dile getiren Eminzade, "Bu tip saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkisi bilinememektedir. Kadýnlarda saç dökülmesinin nedenleri ilk olarak ayrýntýlý muayene, çekme testi (pull test) ve saç telinin mikroskopik incelenmesi gerekir. Hormonal dengesizlik belirtileri var ise eðer (adet düzensizliði, tüylenme vs) kan tetkikleri ile hormon profili istenir. Ayrýca kansýzlýk, protein kaybý ve diðer faktörlerin etkileri, farklý ve ayrýntýlý
kan tetkikleri ile araþtýrýlýr. Trikogram cihazýyla saçlarýn daha fazla ayrýntýsý elde edilebilir. Büyüme ve dinlenme fazýndaki saçlarýn oranýný hesaplarken, saç dökülmesinde teþhis ve dijital kayýtlar ile tedaviye cevabýn takip edilmesi mümkün olup, daha baþarýlý ve bilimsel bir yaklaþým saðlanýr. Tedavi tamamen sebebe dayalýdýr. Kansýzlýk durumunda eðer demir veya vitamin eksikliði kanýtlanmýþsa, demir ve vitamin eksikliði tedavi edilir. Tiroid hastalýðý durumunda endokrin uzmaný gözetimiyle tedaviye
baþlanýr. Eðer aþýrý diyet ve yetersiz beslenme durumunda, protein eksikliði varsa, protein replasman tedavisi verilir. Yumurtalýk ve böbrek üstü bezinden salgýlanan androjen hormonlarýn fazlalýðý tespit edilirse, anti-androjen ilaçlar verilebilir. Tedavinin diðer ayrýntýlarý hastanýn özel durumlarý deðerlendirilerek planlanýr. Bazý kozmetik ürünler, güneþ ýþýný, x-ýþýný, sýcak, çekme ve su, saç dokusu üzerine olumsuz etki yaparak, saçlarýn incelmesine sebep olabilir. Saðlýklý saç teli çevresel
faktörlere karþý dayanýklýdýr. Hasar görmüþ saçlar daha kolay þekilde kozmetik ürünlerden etkilenerek, kýrýlgan olur ve dökülmeye uðrar. Unutmamak gerekir ki kozmetik ürünlerin büyük bir kýsmý zararsýzdýr. Hatta saç yapýsýnda olumlu etkileri de olabilir" diye konuþtu.
Dr. Arda Eminzade, saç ekme ve saç çýkarttýðý iddia edilen bitkisel ürünlerle ilgili olarak da, "Saç ekme çeþitli tekniklerle yapýlabilir. Kadýnlarda özellikle mini-graft yöntemi seyrek alanlara yapýldýðýnda iyi sonuçlar alýnabilir. Saç ekiminde cerrahi yöntemlere baþvurmadan önce, diðer tedavi yöntemlerinin deðerlendirilmesi, uygun hasta seçimi ve uygun cerrahi tekniði iyice araþtýrýlmalýdýr. Bitkisel ürünlerin saç dökülmesi üzerindeki etkisini araþtýran bilimsel yayýnlar yeterli ve kapsamlý deðildir.
Ancak bazý bitkisel ürünlerin antioksidan etkileri, vitamin içerikleri ve bazen hormonal dengeyi saðlayan özelliklerinin faydalý olduðu düþünülüyor" þeklinde konuþtu.