Türkiyede 6 milyon kiþi þeker hastasý
.jpg)
Son yýllarda obezite oranlarýndaki artýþ þeker hastasý sayýsýndaki artýþý da beraberinde getirmektedir
Ankara (AA)- Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi
Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Göksun
Ayvaz, son yýllarda obezite oranlarýndaki artýþýn þeker hastasý
sayýsýndaki artýþý da beraberinde getirdiðini belirterek, ülkede 6
milyon civarýnda þeker hastasý bulunduðunun tahmin edildiðini bildirdi.
Ayvaz, yarýnki Dünya Diyabet Günü nedeniyle yaptýðý açýklamada, 2000’li yýllarýn baþýnda açýklanan bir çalýþmanýn, ülkedeki 20 yaþ ve üstündekilerin yüzde 7.2’sinde bilinen, aþikar þeker hastalýðý bulunduðunu ortaya koyduðunu söyledi.
Ayný çalýþmanýn bu yaþ grubundakilerin yüzde 6.3’ünde ise gizli þeker olduðunu, bu kiþilerin hastalýðýnýn 3-5 yýl içinde Tip-2 diyabete dönüþme riski bulunduðunu da gözler önüne serdiðini anlatan Ayvaz, buna göre o yýllarda bilinen ve gizli þekeri olanlarýn sayýsýnýn toplam 5 milyon civarýnda olduðunu belirtti.
Son yýllarda yapýlan araþtýrmalarýn ise kadýn ve erkeklerdeki obezite oranlarýnda ortalama yüzde 2-3’lük bir artýþ olduðunu gösterdiðini kaydeden Ayvaz, ’’Geçen 6-7 yýl içinde obezite oranlarýnda bu kadarlýk bir artýþ olmasý, þeker hastalýðý görülme sýklýðýndaki artýþý da beraberinde getirdi. Çünkü obezite artýkça Tip-2 diyabet de artar. Bu
durumda ülkemizde 6 milyon civarýnda diyabet hastasý bulunduðu tahmin ediliyor’’ diye konuþtu.
Bütün diyabetlilerin yüzde 5’inde Tip-1, geri kalanýnda ise Tip-2 diyabet görüldüðünü anlatan Ayvaz, Tip-1 diyabetin altýnda genetik geçiþin yattýðýný bildirdi.
Vücudun baðýþýklýk sisteminin normalde yabancý dokulara karþý savaþ vermek üzere çalýþtýðýný, ancak Tip-1 diyabette ’’yapým hatasý’’ diye adlandýrýlabilecek bir durum nedeniyle vücudun kendi organý olan pankreasý yabancý bir cisim gibi görerek bununla uðraþmaya baþladýðýný anlatan Ayvaz, ’’Tip-1 diyabet, insülin hormonunun mutlak eksikliðine baðlý olarak meydana gelen þeker hastalýðýdýr’’ þeklinde konuþtu.
Bu tip diyabet daha çok küçük yaþlarda çýktýðý için ’’çocukluk tipi diyabet’’ de denildiðini kaydeden Ayvaz, ’’Ailesinde Tip-1 diyabet olanlar risk grubunda olduklarý için gerekli kontrolleri belirli aralýklarla yaptýrmalýdýrlar’’ dedi.
Doku özelliði olmamakla birlikte genetik geçiþin söz konusu olduðu Tip-2 diyabetin nedenlerinden birinin pankreasýn iþlevini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle kalitesiz insülin salgýlanmasý, diðer nedenin ise salgýlanan insüline dokularýn direnç göstermesi olduðunu belirten Ayvaz, þunlarý kaydetti:
’’Tip-2 diyabet de genetik nedenlerle ortaya çýkar. Anne veya babada bu tür bir hastalýk varsa çocukta ortaya çýkma ihtimali de vardýr. Anne-babasý veya ailesindeki diðer bireylerde bu tip bir þeker hastalýðý olanlar, hastalýða zemin oluþturacak þartlardan kaçýnmalýdýrlar.
Bunlardan biri kilo kontrolüdür. Obezite, Tip-2 diyabete gidiþin ilk basamaðýdýr. Önlem alýnmayan obezite zamanla gizli þekere, gizli þeker ise þeker hastalýðýna dönüþür.’’
-Þeker hastalýðýnýn belirtileri-
Ayvaz, þeker hastalýðýna dönüþmeden hemen önlem alýnmasý gereken gizli þeker aþamasýnda aç kalýnca ya da þekerli bir gýda tüketilmesinin üzerinden 2 saat geçtikten sonra vücuttaki þekerin aþýrý düþmesine baðlý olarak terleme, halsizlik, uyku hali, kalp çarpýntýsý, el titremesi görüldüðünü ve kilo artýþý meydana geldiðini söyledi.
Bunlarýn hastalýðýn çok baþýnda görülen belirtiler olduðunu vurgulayan Ayvaz, ilerleyen dönemlerde ise kan þekerinin yükselmeye baþladýðýný ve gizli þekerin oturduðunu söyledi.
Ayvaz, bu aþamada da uyku hali, fazla idrara çýkma, el ve ayaklarda uyuþma ve kaþýntý, kilo kaybý ve görmede bulanýklýk ortaya çýktýðýný belirtti.
Ayvaz, yarýnki Dünya Diyabet Günü nedeniyle yaptýðý açýklamada, 2000’li yýllarýn baþýnda açýklanan bir çalýþmanýn, ülkedeki 20 yaþ ve üstündekilerin yüzde 7.2’sinde bilinen, aþikar þeker hastalýðý bulunduðunu ortaya koyduðunu söyledi.
Ayný çalýþmanýn bu yaþ grubundakilerin yüzde 6.3’ünde ise gizli þeker olduðunu, bu kiþilerin hastalýðýnýn 3-5 yýl içinde Tip-2 diyabete dönüþme riski bulunduðunu da gözler önüne serdiðini anlatan Ayvaz, buna göre o yýllarda bilinen ve gizli þekeri olanlarýn sayýsýnýn toplam 5 milyon civarýnda olduðunu belirtti.
Son yýllarda yapýlan araþtýrmalarýn ise kadýn ve erkeklerdeki obezite oranlarýnda ortalama yüzde 2-3’lük bir artýþ olduðunu gösterdiðini kaydeden Ayvaz, ’’Geçen 6-7 yýl içinde obezite oranlarýnda bu kadarlýk bir artýþ olmasý, þeker hastalýðý görülme sýklýðýndaki artýþý da beraberinde getirdi. Çünkü obezite artýkça Tip-2 diyabet de artar. Bu
durumda ülkemizde 6 milyon civarýnda diyabet hastasý bulunduðu tahmin ediliyor’’ diye konuþtu.
Bütün diyabetlilerin yüzde 5’inde Tip-1, geri kalanýnda ise Tip-2 diyabet görüldüðünü anlatan Ayvaz, Tip-1 diyabetin altýnda genetik geçiþin yattýðýný bildirdi.
Vücudun baðýþýklýk sisteminin normalde yabancý dokulara karþý savaþ vermek üzere çalýþtýðýný, ancak Tip-1 diyabette ’’yapým hatasý’’ diye adlandýrýlabilecek bir durum nedeniyle vücudun kendi organý olan pankreasý yabancý bir cisim gibi görerek bununla uðraþmaya baþladýðýný anlatan Ayvaz, ’’Tip-1 diyabet, insülin hormonunun mutlak eksikliðine baðlý olarak meydana gelen þeker hastalýðýdýr’’ þeklinde konuþtu.
Bu tip diyabet daha çok küçük yaþlarda çýktýðý için ’’çocukluk tipi diyabet’’ de denildiðini kaydeden Ayvaz, ’’Ailesinde Tip-1 diyabet olanlar risk grubunda olduklarý için gerekli kontrolleri belirli aralýklarla yaptýrmalýdýrlar’’ dedi.
Doku özelliði olmamakla birlikte genetik geçiþin söz konusu olduðu Tip-2 diyabetin nedenlerinden birinin pankreasýn iþlevini tam olarak yerine getirememesi nedeniyle kalitesiz insülin salgýlanmasý, diðer nedenin ise salgýlanan insüline dokularýn direnç göstermesi olduðunu belirten Ayvaz, þunlarý kaydetti:
’’Tip-2 diyabet de genetik nedenlerle ortaya çýkar. Anne veya babada bu tür bir hastalýk varsa çocukta ortaya çýkma ihtimali de vardýr. Anne-babasý veya ailesindeki diðer bireylerde bu tip bir þeker hastalýðý olanlar, hastalýða zemin oluþturacak þartlardan kaçýnmalýdýrlar.
Bunlardan biri kilo kontrolüdür. Obezite, Tip-2 diyabete gidiþin ilk basamaðýdýr. Önlem alýnmayan obezite zamanla gizli þekere, gizli þeker ise þeker hastalýðýna dönüþür.’’
-Þeker hastalýðýnýn belirtileri-
Ayvaz, þeker hastalýðýna dönüþmeden hemen önlem alýnmasý gereken gizli þeker aþamasýnda aç kalýnca ya da þekerli bir gýda tüketilmesinin üzerinden 2 saat geçtikten sonra vücuttaki þekerin aþýrý düþmesine baðlý olarak terleme, halsizlik, uyku hali, kalp çarpýntýsý, el titremesi görüldüðünü ve kilo artýþý meydana geldiðini söyledi.
Bunlarýn hastalýðýn çok baþýnda görülen belirtiler olduðunu vurgulayan Ayvaz, ilerleyen dönemlerde ise kan þekerinin yükselmeye baþladýðýný ve gizli þekerin oturduðunu söyledi.
Ayvaz, bu aþamada da uyku hali, fazla idrara çýkma, el ve ayaklarda uyuþma ve kaþýntý, kilo kaybý ve görmede bulanýklýk ortaya çýktýðýný belirtti.