Video Oyunlarý Beyni Nasýl Etkiliyor?
Video oyunlarý son yýllarda epeyce yaygýnlaþmakla beraber
video oynayanlar için yaþ sýnýrý da oldukça aþaðý inmeye baþladý. Yýldan yýla
video oyunlarý endüstrisi satýþlarýný önemli oranlarda arttýrdýlar. 2016’nýn en
çok satan üç video oyunu ise aksiyon ve macera türündeki Call of Duty: Infinite
Warfare, Battlefield 1 ve Grand Theft Auto 5 oldu. Bu oyunlar halk arasýnda
genellikle þiddete, saldýrganlýða ve baðýmlýlýða sebep olduklarý yönünde
suçlanýyor.
Ýnsanlar arasýnda yaygýnlaþan ve gittikçe önlenemez bir hal
almaya baþlayan genellikle þiddet içerikli video oyunlarýyla vakit geçirme
durumu bilim insanlarýný da bu konu üzerine çalýþma yapmaya itti.
Araþtýrmacýlar bu oyunlarýn kiþileri negatif mi yoksa pozitif mi yönden etkilediði
sorusunu incelediler.
Yýllardýr bunlar üzerine araþtýrma yapan bilim insanlarý
sanalda karþý karþýya kalýnan þiddetle gerçek hayat arasýnda bilimsel bir
nedensellik bulamamýþlarsa da yeni çalýþmalarla birlikte video oyunlarýnýn
beyinde bazý deðiþikliklere yol açabileceðini gösteren kanýtlara ulaþtýlar.
Araþtýrmacýlar video oyunlarýnýn beynimizi ve davranýþlarýmýzý nasýl etkilediðini belirlemek için 116 bilimsel araþtýrmadan elde edilen sonuçlarý topladý ve Frontiers in Human Neuroscience adlý dergide özetledi.
Sonuçlara göre bu oyunlar beynin yalnýzca performansýný
deðil yapýsýný da deðiþtiriyor.
Video oyunlarýnýn genellikle dikkat daðýnýklýðýna sebep
olduðu söylenir. Araþtýrmaya göre ise video oyunu oynayanlarýn dikkatlerinde
bir iyileþme görülüyor. Ayrýca beyindeki dikkatle alakalý bölgeler, video oyunu
oynayanlarda oynamayanlara kýyasla daha etkindir ve bu kiþiler bir þeye
odaklanmak istediklerinde video oyunu oynamayan kiþilere göre daha az çaba sarf
ederek konsantre olabilirler.
Ayrýca kanýtlar gösteriyor ki bu oyunlar beynin vizüospasyal
becerilerinden (nesneler arasýnda görsel ve uzamsal iliþkileri kurabilme
yetisi) sorumlu bazý kýsýmlarýnda da yapýyý etkileyebiliyor. Uzun vadede video
oyunlarý oynayan kiþilerin sað hipokampüsünde geniþleme görülüyor.
Oyun baðýmlýlarýna bakýldýðýnda ise sinirsel ödül
sistemlerinde (memnuniyet hissetme, öðrenme ve motivasyon ile alakalý bir grup
yapý) hem yapýsal hem de iþlevsel farklýlýklar görülmektedir. Video oyunlarýna
baðýmlý kimseleri oyunla dair isteðe neden olan ipuçlarýna maruz býrakarak
beyin sonuçlarý incelendi ve diðer baðýmlýlýk bozukluklarýnda da görülen bu
yapýsal ve iþlevsel deðiþiklikler saptandý.
Video oyunlarýnýn beyne etkileri araþtýrmalarý hala
baþlangýç aþamasýndadýr ve beynin hangi kýsýmlarýný tamolarak hangi yönde
etkilediði de incelenmektedir.
Nature dergisinde yayýnlanan bir araþtýrmaya göre ise 3
boyutlu tasarlanmýþ video oyunlarýnýn yaþlý insanlarda biliþsel performansý
arttýrdýðý ve bunun yaný sýra beyinde yaþlanmaya baðlý olarak gerçekleþen bazý
olumsuzluklarý iyileþtirebildiði gözlemlendi.
California-Irvine Üniversitesi’ndeki nörobiyologlar tarafýndan
yapýlan yeni bir çalýþmadaysa 3 boyutlu video oyunlarýnýn aný oluþumunu
arttýrdýðý bulundu. Araþtýrmada katýlýmcýlar 2 boyutlu ve 3 boyutlu oyunlar
oynamak üzere iki gruba ayrýlarak günde 30ar dakikadan 2 hafta boyunca oyun
oynadýlar. Çalýþma sonunda öðrencilere beynin hipokampüsüyle iliþkilendirilen
hafýza testleri verildi.
3 boyutlu oyunlar oynayanlar, 2 boyutlu oyunlar oynayanlara
kýyasla hafýza testlerinde daha baþarýlý oldular ve 3 boyutlu oyunlar
oynayanlarýn hafýza performansýnda %12’lik bir artýþ gözlemlendi. Bu artýþ
45-70 yaþ aralýðýnda hatýrlama performansýndaki düþüþ oranýyla aynýdýr.
Video oyunlarý arasýnda özellikle strateji oyunlarýnýn
yaþlýlarda bazý beyin fonksiyonlarýný iyileþtirebileceði ve Alzheimer’a
karþýkoruma saðlayabileceði belirtiliyor.
Video oyunlarýyla alakalý araþtýrmalar son bulmuþ deðil,
ancak þimdilik biliþsel yeteneði arttýrmada ve biliþsel bozukluklarý önlemede
bu oyunlarýn etkili olabildiði görülüyor.
Ýlgili Kelimeler Listesi: beyin, beynin yapýsý, oyun, hafýza, dikkat
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..