logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen

Kalbiniz Nasýl Çalýþýyor Biliyor musunuz?


Kalbiniz Nasýl Çalýþýyor Biliyor musunuz?
Kalp, göðüs ön duvarý arkasýnda, orta kýsýmda iki akciðer arasýnda yer alýr. Kas dokusundan oluþmuþtur. Temel iþi kaný pompalamak olan hayati bir organdýr.
Kalp, göðüs ön duvarý arkasýnda, orta kýsýmda iki akciðer arasýnda yer alýr. Kas dokusundan oluþmuþtur. Temel iþi kaný pompalamak olan hayati bir organdýr.

Kalbin ön taraftan görünümü; sol ventrikül (karýncýk), sað ventrikül (sað karýncýk) ve sað atriumun (sað kulakçýk) ön kýsýmlarý çýkarýldýktan sonra, saðda ve solda birer kulakçýk (atrium) ve karýncýk (ventrikül) olmak üzere dört boþluktan oluþur. Saðdaki kulakçýk ve karýncýðý triküspit kapak; soldaki kulakçýk ve karýncýðý ise mitral kapak ayýrýr. Kalbin sol karýncýðýnýn bitimi ile kalpten çýkan ve insanýn en büyük atardamarý olan aort damarýnýn baþlangýcý arasýnda aort kapaðý vardýr.

Benzer olarak pulmoner kapak sað karýncýk ile pulmoner damar arasýndadýr. Kalbin sað sistemine tüm vücuttan gelen kaný toplayan damarlar (vena cava inferior ve vena cava superior) açýlýr. Bu kan akciðer atardamarý (Pulmoner arter) ile sað sistemden ayrýlýr. Akciðerlerden akciðer toplar damarlarý (pulmoner venler) ile dönen kan, sol kulakçýk ve sol karýncýðý dolaþarak aort damarlarý ile tüm vücuda pompalanýr. Kalbin dýþ yüzünü perikard denilen çepeçevre bir zar kaplar. Bu zar ile kalp arasýnda, kalbin çalýþýrken rahat hareket edebilmesi için çok az miktarda kayganlaþtýrýcý sývý bulunur.

Kalbin Ýletim Sistemi
Kalbin kasýlarak kendisine gelen kaný pompa gibi davranarak fýrlatmasý elektrik akýmlarý sayesinde kasýlmasý ile olur. Bu akýmlar milivoltlar düzeyindedir. Bu akýmlar ancak özel cihazlarda yükseltilerek (amplifiye edilerek) kayýt edilebilir hale getirilebilir (elektrokardiyogram veya EKG)

Bir kalp atýmý, kalbin sað kulakçýðýnýn üst taraflarýnda bulunan ve sinoatrial (veya sinüs) düðüm adý verilen özelleþmiþ bir hücre demetinden oluþan bölgenin elektriksel bir uyarý çýkarmasý ile baþlar. Bu bölge kalbin doðal pili olarak bilinir (pacemaker). 

Sinüs düðümünden çýkan bu uyarý kalbin her iki kulakçýðý boyunca ve aþaðýya doðru yayýlýr ve kulakçýklar kasýlarak içlerindeki kaný karýncýklara gönderirler. Daha sonra uyarý kulakçýklar ile karýncýklar arasýnda bulunan baþka bir özel bölgeye; atrioventriküler (AV) düðüme gelir. Elektrik iletisi karýncýklara ulaþtýrýlmadan önce atrioventriküler düðümde kýsa bir süre bekletilir. Böylelikle kulakçýklarla karýncýklar ayný anda kasýlmaz.

Kulakçýklarýn kasýlmasý bittikten sonra His-Purkinje sistemi adý verilen bir elektriksel að ile uyarý tüm karýncýklara yayýlýr ve kasýlarak içlerindeki kaný akciðerlere ve aort yoluyla vücuda pompalarlar.

Sinüs düðümü tekrar baþka bir uyarý çýkararak yeni bir döngüyü baþlatýr. Normalde sinüs düðümünden dakikada 60-100 cývarýnda uyarý çýkar. Bu da kalp hýzýný oluþturur.

Kalbin Atardamarlarý
Kalp de týpký diðer organlarda olduðu gibi hücrelerden oluþur ve oksijenlenmesi / kanlanmasý gerekir. Her ne kadar kalbin her dört odacýðý kanla dolu olsa da kalp beslenmesini kendi içindeki kanla deðil; aort damarýndan ayrýlan sað ve sol kalp atardamarlarýndan (koroner arterler) beslenir.

Baþlangýçta 2 ana dal halindedir:
Sað koroner arter (right coronary artery veya kýsaca RCA)
Sol ana koroner arter. Sol ana koroner arter ise kýsa bir segment sonrasýnda 2 ye ayrýlýr:
Sol ön inen arter (left anterior descending veya kýsaca LAD),
Sirkumfleks arter (circumflex artery veya kýsaca Cx).
Dolayýsýyla, kalbi 2’si solda, biri saðda olmak üzere 3 atardamar besler. 
Sað koroner arter kalbin arka yüzünü ve sað ventrikülü kanlandýrýr. Kendisinden; akut marjin, sol ventrikül, sinüs düðümü arteri gibi dallar çýkarlar. Bazen posterior descending dalýný da verir.

Cx arter ise atrium (kulakçýk) ve ventriküllerin (karýncýk) arasýndan dolanýp kalbin arkasýna yönlenerek kalbin yan ve arkasýný kanlandýrýrlar. Kendisinden çýkan yan dallara obtus adý verilir. Bazen posterior descending dalýný da verir.

LAD ise kalbin ön yüzünde yukarýdan aþaðýya doðru uzanýr. Kalbin ön yüzünü kanlandýrýr. Kendisinden çýkan dallar diagonal ve septal dallar olarak adlandýrýlýr. Kalp kasýnýn en büyük bölümünü sulayan damardýr, dolayýsýyla kalbin en önemli damarýdýr. Bu damara baðlý miyokart infarktüslerinde kalp kasý hasarý daha büyük olur.

Sað koroner arter, sað kulakçýk ve karýncýðý ve iki karýncýk arasý bölmenin arka kýsmýný besler. Sirkumfleks arter, sol kulakçýðý, sol karýncýðýn yan ve arka kýsýmlarýný kanlandýrýr.
Sol-ön-inen arter ise sol karýncýðýn ön yüzünü ve iki karýncýk arasý bölmenin ön kýsmýný besler.

Bu damarlar týkandýðý zaman (miyokart infarktüsü veya kalp krizi) kanlandýrdýklarý kalp bölgelerinde harabiyet ve buna baðlý kasýlma bozukluklarý oluþur. 

Kalbi besleyen bu damarlarýn açýk kalmasý son derece önemlidir. Ateroskleroz (Koroner arter hastalýðý) dediðimiz hastalýkta bu damarlarda plak dediðimiz yapýlar oluþur ve bunlar zamanla ilerleyip darlýk ve týkanýklýklara yol açarak kalp kasýnýn beslenmesinin bozulmasýna ve dolayýsýyla ciddi problemlere neden olabilirler.

Kalp dört odacýktan oluþur:
Üst kýsýmda iki kulakçýk (sað ve sol atrium) ve kulakçýklarýn altýnda iki karýncýk (sol ve sað ventrikül). Kulakçýklar ile karýncýklar arasýnda ve karýncýklarla buradan çýkan damarlar arasýnda kapaklar bulunur. Kapaklar, kanýn tek yönlü akmasýný, dolayýsýyla kanýn geri kaçýþýný engellemeye yarar. Kapaklar, kanýn karýncýklara tek yönlü giriþini saðlarken tek yönlü de çýkýþýný saðlarlar. Her kapak (2 yaprakçýktan oluþan mitral kapak hariç) 3 yaprakçýktan oluþur. Bu dört kalp kapak þunlardýr:

Triküspit kapak: sað kulakçýk ve sað karýncýk arasýnda bulunur.
Pulmoner kapak: sað karýncýk ile pulmoner arter (akciðer arteri) arasýnda bulunur.
Mitral kapak: sol karýncýk ve sol kulakçýk arasýnda bulunur.
Aort kapaðý: sol karýncýk ile aort arasýnda bulunur. 

Kalp kapaklarý nasýl çalýþýr?
Kalp kasý kasýlýp gevþedikçe kapaklar açýlýr ve kapanýr. Bu þekilde kan karýncýklara ve kulakçýklara dönüþümlü olarak dolar. Aþaðýda kalbin sol tarafýndaki kapaklarýn nasýl çalýþtýðý anlatýlmýþtýr:

Sol karýncýk gevþedikten sonra aort kapaðý kapanýr ve sol kulakçýktan sol karýncýða kan akýþýný saðlamak için mitral kapak açýlýr.

Sol kulakçýk kasýlýr ve sol karýncýða daha fazla kan akýþý olur.
Daha sonra sol karýncýk kasýlýr, mitral kapak kapanýr ve böylece kanýn tekrar sol kulakçýða kaçmasý önlenir. Ayný zamanda aort kapaðý açýlýr, böylece kan aortaya atýlýr. Daha sonra sol karýncýk gevþer aort kapaðý kanýn sol karýncýða geri kaçmasýný engellemek için kapanýr ve böylece döngü devam eder.

Benzer olaylar sað tarafta, triküspit kapak ile pulmoner kapak arasýnda olur.

Kalp kapak hastalýðý nedir?
Kalp kapaklarýndaki hastalýklar büyük oranda romatizmal kalp hastalýðý sonucu oluþur. Bunun dýþýnda, kapaklarýn yapýsal bozukluklarý, kalp boþluklarýnýn geniþlemeleri, kalp damar hastalýklarý, iltihabi hastalýklar da kapak hastalýðýna neden olabilir. Kalp kapaklarýnda iki türlü bozukluk olabilir:

Kapak Yetmezliði:Kapakçýklar tam olarak kapanmaz; böyleceyalnýzca ileriye doðru akmasý gereken kanýn bir kýsmý da geriye doðru kaçar. Dolayýsýyla kalbin yaptýðý iþin bir kýsmý boþa gitmiþ olur. Böylece kalbin yükü artar. Kapak yetmezliði fazla miktarda olursa kalp yetmezliðine neden olabilir.

Kapak Darlýðý:Kapaklar arasýndaki açýklýk daralýr, böylece kalbin diðer boþluklara veya damarlara kan göndermesi zorlaþýr. Kalp bunu baþarmak için daha fazla güç harcar. Darlýk oraný fazla olursa kalpten atýlan kanýn azlýðýna baðlý þikayetler ortaya çýkar ve yine kalp yetmezliði oluþabilir. Bazý durumlarda ayný kapakta hem darlýk hem de yetmezlik olabilir.


Ýlgili Kelimeler Listesi: Kalbiniz Nasýl Çalýþýyor, Kas dokusu, kaný pompalamak

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..

Bu sözcük 1760 kere okunmuştur.


SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER

x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..