Ertesi Gün Hapý Nasýl Kullanýlmalý?

Ertesi gün hapý acil korunma yöntemidir. Eðer korunmasýz bir cinsel iliþki yaþadýysanýz ertesi gün hapý etkili olabiliyor.
Bu ilaçlarýn korunmasýz ya da þüpheli cinsel iliþkiden sonra ilk 72 saate kadar etkili olabileceði belirtilmekle beraber beklenen sonucu alabilmek için en kýsa zamanda alýnmasý tavsiye edilir
Ertesi Gün Haplarýnýn Etki Mekanizmasý (Acil Korunma Yöntemi)
Ertesi Gün Haplarý (EGH) acil olarak gebeliðin önlenmesine yardýmcý olan ilaçlardýr. Bu ilaçlar ovulasyonu veya fertilizasyonu bozarak etki gösterir. Bu ilaçlarýn nasýl etki ettiði ve etki mekanizmasý tartýþmalý olmakla beraber bazý vakalarda fertilizasyonu (kontraseptif etki) bozarken, bazý vakalarda embriyonun rahim içine implantasyonuna engel olarak gebeliði önlediði kabul edilir.
Ertesi Gün Haplarýnda Etken Maddeler
EGH’nda yüksek doz progesteron, yüksek doz östrojen ya da hem progesteron hem de östrojen ihtiva eden ve bileþimi kombine oral kontraseptiflere benzeyen ilaçlar kullanýlmaktadýr.
Ertesi Gün Haplarýnýn Kullanýlma Þekli ve Dozu
Ülkemizde EGH içinde en fazla kullanýlan ilaç etken maddesi 750 mcg levonorgestrel olan tabletlerdir. Ýliþkiden sonra oral yolla iki tablet birden alýndýðýnda ilk 24 sat içinde ortalama %95, 24-48 saatte %85, 48-72 saatte ise %58 oranýnda gebeliði önler.
Ertesi Gün Haplarýnýn Kullanýldýðý Durumlar
Geri çekme yönteminin hatalý uygulanmasý,
Prezervatif yýrtýlmasý,
Özellikle yumurtlama dönemi uyan günlerde korunmasýz cinsel iliþkide bulunulmasý,
Cinsel istismara maruz kalýnmasý,
Ýkiden fazla doðum kontrol ilacýnýn unutulmasý,
Ýlaç kullanýmýný etkileyebilecek bir saðlýk sorunu olmamasý, halinde kullanýlabilir.
Ertesi Gün Haplarýnýn Kullanýlmamasý Gereken Durumlar
EGH’nýn etken maddesine karþý allerjik durumu olanlar,
KC yetmezliði ve aðýr barsak hastalýðý olanlar,
Ayný adet döngüsü içinde bir kez bu ilacý kullananlar ( ayný adet döngüsünde daha sonra yaþanan korunmasýz cinsel iliþkilerde kullanamaz; çünkü bu ilacýn tekrarlanmasý halinde hem yüksek dozda hormon alýnmýþ olur, hem de çok fazla adet düzensizliðine neden olur). Halihazýrda gebeliði mevcut olanlar, bu hapý kullanamaz.
Ertesi Gün Haplarýnýn Yan Etkileri
Bulantý, kusma, halsizlik, baþ dönmesi, memelerde hassasiyet gibi yan etkiler olabilir. Bulantý çok fazla olursa anti-emetik tedavi verilir. Bazen EGH içindeki etken madde olan progesterona baðlý çekilme kanamasý görülebilir. Fakat bu durum bir sonraki adet döngüsünde normale döner. Ýlaca raðmen adet gecikmesi olursa bir gebelik mevcudiyetini anlamak için gebelik testi yapýlmasý gerekir.
Acil Korunmada Ertesi Gün Haplarýndan Baþka Kullanýlan Metotlar
Spiral (rahim içine takýlan alet - RÝA): Korunmasýz iliþkiden sonraki bir, iki gün içinde rahme takýldýðý zaman gebeliði önlemesine raðmen acil korunmada sýk baþvurulan bir yöntem deðildir.
Yüksek doz hormon alýmý (Yuzpe Rejimi): Acil korunma amacýyla östrojen ve progesteron hormonlarýndan ibaret olan kombine doðum kontrol ilaçlarýndan 12 saat ara ile yüksek doz almak oluþacak bir gebeliði önleyebilir (gebeliði önleme olasýlýðý %50-%70).
Mifepristone (RU486): Hormon ihtiva etmeyen bir ilaçtýr. Bu ilaç sentetik bir sterod bileþiði olup progesteron reseptör antagonisti etkisi ile düþüðü neden olmaktadýr. Eðer bu ilaç ile düþük olayý tam olarak gerçekleþmez ise prostoglandinler kullanýlarak rahim kasýlmalarý artýrýlýr ve düþük olayý tamamlanýr. Acil kontrasepsiyon amacýyla düþük dozda kullanýlmalýdýr. Bu ilacýn kullanýlmasý konusunda ülkemizde henüz Saðlýk Bakanlýðý onayý alýnmamýþtýr.
Op. Dr. Kutlugül Yüksel
Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný
Ýlgili Kelimeler Listesi: Ertesi Gün Hapý, ertesi gün hapý yan etkileri, ertesi gün hapý nasýl kullanýlýr, doðum kontrol hapý, korunma yöntemi, cinsel iliþki, Ertesi Gün Haplarý
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
