Týpta ’omuz pediartriti’ olarak adlandýrýlan ’omuz donmasý’ hastalýðý toplumda yüzde 2-5 oranýnda görülüyor. Ancak hastalýk 40-60 yaþ aralýðýndaki kadýnlarý daha çok etkiliyor. Omzu donanlarýn yüzde 60’ýnýn kadýnlar olduðunu söyleyen Acýbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmaný Prof. Dr. Reyhan çeliker, hastalarýn günlük yaþamlarýnda saçlarýný taramak, diþlerini fýrçalamak, elbise fermuarý iliklemek, araba kullanmak, giyinmek, arka cebine ulaþmak gibi konularda sýkýntý çektiklerini söylüyor. 

Prof. Dr. çeliker, omuz donmasýnýn baþlýca 10 nedeni bulunduðunu belirterek, bunlarý þöyle sýralýyor: 

1) Kýrýk ve çýkýklardan dolayý oluþuyor. 

2) Tendinit neden olabiliyor. 

3) Bursit veya rotator kaf sendromu sonrasýnda oluþabilyoir. 

4) Diyabet hastalarýnda görülme sýklýðýnýn 5 kat arttýðý bildiriliyor. 

5) Hipertiroidi hastalarýnda görülüyor. 

6) Parkinson hastalarýnda oluyor. 

7) Myokard infarktüsü geçirenlerde rastlanýyor. 

8) Ýnme geçirenlerde bulunuyor. 

9) Servikal disk hastalýðý olanlarda görülüyor. 

10) Uzun süre hareketsiz kalanlarda, omuz cerrahisi, meme ve göðüs duvarý cerrahisi sonrasýnda da oluþabiliyor. 

Omuz periartriti, eklem etrafýndaki kapsülde ve yumuþak dokularda inflamasyon ile oluþan, ciddi aðrý ve hareket kýsýtlýlýðý ile seyreden bir hastalýk. Donmuþ omuz veya adeziv kapsülit olarak da adlandýrýlýyor. Günlük yaþam aktivitelerinde önemli bir kayýp oluyor, aðrý özellikle gece belirgin hale geliyor. Erken dönemde aðrý ön planda iken daha sonra tutukluk ve hareket kýsýtlýlýðý geliþiyor. Bu dönem 2-9 ay arasýnda sürüyor. Daha sonra aðrý azalsa da tutukluk ve kýsýtlýlýk artýyor. Omuzun tüm hareketleri etkileniyor, hareketsizlik nedeniyle kaslarda zayýflama oluyor. Bu evre de aylarca sürebiliyor. Bu dönemden sonra çözülme baþlýyor, aðrý ve tutukluk azalýyor, hareketler normale dönüyor. Tedavi edilmeyen olgularda bu süreç yýllar sürebiliyor. 

Kiþi saçýný taramakta, diþini fýrçalamakta, giyinmekte, arka cebine ulaþmakta, arkasýný iliklemekte, araba kullanmakta zorlanýyor. Kolunu kaldýramadýðý için terleme artýyor ve koltuk altý bakýmý zorlaþýyor. üzerine yattýðýnda aðrý artýyor, uyku sorunlarýna yol açýyor. 

Görülme sýklýðý toplumda yüzde 2-5 olduðu biliniyor. 40-60 yaþ arasýnda sýk görülüyor, hastalarýn büyük kýsmýnýn bu yaþ aralýðýnda olmasý nedeniyle, ’50 yaþ omuzu’ olarak da adlandýrýlýyor. Kadýnlarda daha sýk ortaya çýkýyor. Kadýnlarda daha sýk görülmesinin nedeni bilinmemekle birlikte hormonal deðiþiklikler ve erken menopoz ile iliþkili olabileceði düþünülüyor. 

Ev kadýnlarýnýn kas kuvvetleri yeterli olmamasýna karþýn ev iþleri sýrasýnda aðýr kaldýrmalarý, eþya taþýmalarý, silkeleme hareketi yapmalarý omuz ekleminde zedelenmeye yol açýyor. 

Omzun ani hareketleri, arkaya doðru sert biçimde uzanmak, omuzda tekrarlayan hareket gerektiren iþler, omzun aðýrlýklý kullanýldýðý sporlar donmuþ omuz riskini arttýrýyor. Postür bozukluðu, düþük ve yuvarlak omuzlar omuz eklemine aþýrý yük binmesine neden oluyor. 

Taný genellikle klinik muayene ile konuluyor. Laboratuvar testleri, röntgen ve manyetik rezonans gibi tetkikler altta yatan sebebi ve diðer nedenleri ayýrt etmek amacýyla yapýlabiliyor. Kan sayýmý, tiroid fonksiyon testleri, kan þekeri, karaciðer, böbrek fonksiyonlarý ve bazý romatizmal testler eþlik eden hastalýklarýn belirlenmesine yardýmcý oluyor. 

Tedavinin amacý aðrý ve hareket kýsýtlýlýðýný azaltmak. Bu amaçla aðrý kesici ve ödem çözücü ilaçlardan yararlanýlýyor, ancak ilaç tedavisi tek baþýna yeterli olmuyor. Omuz egzersizlerine erken dönemde baþlanmasý ve düzenli yapýlmasý öneriliyor. Fizik tedavi yöntemleri ile aðrýnýn ve ödemin azalmasý saðlanýyor ve hareket açýklýðý artýrýlýyor. Hastalýðýn evresine göre sýcak veya soðuk uygulamamalar, ultrason, lazer, magnetoterapi, elektrik stimülasyonu ve mobilizasyon tekniklerinden yararlanýlýyor. Bunlara ilave olarak omuz eklemine uygulanacak kortikosteroid enjeksiyonlarý aðrýnýn ve inflamasyonun azalmasýný saðlayarak iyileþmeyi hýzlandýrýyor. 

Medikal ve fizik tedavi yöntemleri ile 4-6 ayda iyileþmeyen hastalarda cerrahi tedavi seçeneði deðerlendiriliyor. Anestezi altýnda manipulasyon yapýlarak yapýþýklýklar açýlabiliyor. Manipulasyon sonrasýnda kazanýlan hareketin korunmasý amacýyla fizik tedavi programýna devam edilmesi öneriliyor. Diðer bir cerrahi yöntem ise kapsülün artroskopik giriþim ile gevþetilmesi oluyor.