Yaz aylarýnýn yaklaþmasý ile birlikte gece gezmeleri de arttý. Özellikle hafta sonlarý eðlence mekanlarýnda kendini dansýn ve müziðin coþkusuna ya da alkolün etkisine kaptýranlarý bekleyen çok önemli bir tehlike var: “Cumartesi gecesi felci”. Bu rahatsýzlýk özellikle el ve kol sinirlerinde harabiyete neden olup, önemsenmediði takdirde daha ciddi tablolara yol açabiliyor. Memorial Þiþli Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Abdullah Özkardeþ, Cumartesi gecesi felci hakkýnda bilgi verdi.

Yüzde, kol ve bacaklarda bulunan sinirler, seyirleri boyunca vücudun içinde ve dýþýnda oluþan nedenlerle sýkýþabilirler. Bu sýkýþma sonucunda sinirin fonksiyonu bozulur ve sýkýþan sinirin alanýnda güç kaybý ve uyuþukluk geliþir.

Bu sinir sýkýþmalarýndan en ilginç olanlarýndan biri de Cumartesi gecesi felcidir. Cumartesi gecesi felci, elin ve kolun sýrtýna gelen radial sinir adý verilen sinirin kolun üst bölümünde sýkýþmasýyla oluþur. Uzun ve yorucu bir haftanýn sonunda cumartesi gecesi aþýrý alkol alan kiþiler vardýr. Genellikle bu aþýrý içkili kiþiler, siniri sýkýþtýracak þekilde ters bir pozisyonda uyuklayabilirler veya bir sandalye kenarýna kolunu dayayýp sýzabilirler. Pazar sabahý uyandýklarýnda ellerini kaldýramadýklarýný fark ederler. Böylece düþük el ortaya çýkar.

Cumartesi gecesi felci, üst kol kemiðinde bulunan sinirin seyrettiði olukta baskýya uðramasý ile oluþur. Aþýrý içkili olmak, kiþinin kolunun uyuþtuðunu hissetmemesine neden olur, kiþi pozisyonunu düzeltemez ve baský devam eder. Baskýnýn uzun sürmesi, cumartesi gecesi felci ile sonuçlanýr. Cumartesi gecesi felci, el düþüklüðü ile karakterizedir. El bileði ve parmaklarý kaldýran radial sinirin fonksiyonu bozulduðu için el düþer, hasta el bileði ve parmaklarýný kaldýramaz ve elini asýlý tutamaz. Elin sýrtýnda his kaybý oluþur. Bu tür baskýyla oluþan felç genellikle geçicidir. 3 hafta içerisinde tamamen iyileþir. Bazý nadir durumlarda sinirdeki harabiyet daha aðýrdýr ve iyileþme süreci uzundur.  

Cumartesi gecesi felcinin tedavisi, diðer bazý sinir sýkýþmalarý gibi cerrahi tedavi gerektirmez. Sýkýþtýran etkenin yok edilmesi gerekir, fizyoterapi ve el bileðini düzeltip düþüklüðünü engelleyen atellerle tedavi edilir. Multivitaminler faydalý olabilir. Hem böyle bir duruma bir daha düþmemek için ve hem de alkolün sinir üzerindeki toksik etkisini kaldýrmak için alkolden kaçýnmak gerekir.

Sinir sýkýþmasý türlerinden en çok görüleni ise yüzde oluþan yüz felcidir. Nemin ve soðuðun etkisiyle, yüz siniri kafatasýný terkettiði kemik kanal içerisinde sýkýþýr ve yüzün bir tarafýnda geçici bir felç oluþur. Hasta kaþýný kaldýramaz, gözünü kapatamaz ve ýslýk çalma hareketini yapamaz. Erken dönemde yapýlan tedavinin de yardýmýyla hastalarýn büyük çoðunluðu bir ay içerisinde iyileþir.  

Kollarda iki adet sýk görülen sinir sýkýþmasý vardýr. El bileðinde median sinir adý verilen sinirin sýkýþmasýyla “Karpal tünel sendromu” geliþebilir. Bu hastalýkta el ve kolda aðrý ve uyuþmalar, uyuþma ve aðrý ile gece uyanmalarý olabilir. Ýleri dönemlerde güçsüzlük ve el adalelerinde erimeler görülebilir. Hastalýðýn nedeni el bileðine aðýrlýk yükleyen ardý sýra hareketlerdir. Ýðne oyasý gibi sürekli el iþi yapma, süt saðma, halý dokuma, klavye ve mouse kullanma sýk bilinen nedenlerdir. El bileðinin atellerle dinlendirilmesi ve uygun ilaç tedavileriyle hastalýk iyileþebilir. Belirli bir düzeye ulaþan hastalýk durumunda ise cerrahi giriþim yapýlabilir. Kollarda görülen diðer bir sinir sýkýþmasý ise, ulnar sinirin dirsekte sýkýþmasýdýr. Bu sýkýþma sonucunda küçük parmaklarda uyuþma ve güç kaybý olabilir. Dirseðin sert bir zemine sürekli dayanmasý sonucunda geliþir. Dirseðin korunmasý ve ilaç tedavisi ile hastalýk iyileþebilir.

Bacaklarda “peroneal sinir” adý verilen sinirin, dizin dýþ-yan tarafýnda seyrederken sýkýþmasý ile düþük ayak oluþur. Bu sýkýþma uzun süre bacak bacak üzerine atma sonucunda üstteki bacakta sinirin sýkýþmasýyla ortaya çýkar. Otobüs ve tren yolculuklarýnda veya sinema ve konser salonlarýnda uzun süre bacak bacak üzerine atýlmýþ bir þekilde oturmakla ortaya çýkar. Bacaklarda ayrýca, ayak bileðinde tibial sinirin sýkýþmasýyla ayakta uyuþma ve aðrý yapan “tarsal tünel sendromu” ve genellikle þiþmanlarda veya sert kemer kullananlarda görülen kasýkta sinir sýkýþmasýyla, cep alanýnda uyuþma yapan “meraljia parestetika” diye isimlendirilen sinir sýkýþmalarý da vardýr.