Sesimi korumak için ne yapmalýyým?
Pek çok kiþi, çok deðerli olan sesini korumak için hiçbir þey yapmaz! Sesleri hasar gördüðünde ise Ne yapsam da düzeltsem? diye kara kara düþünürler.
Pek çok kiþi, çok deðerli olan sesini korumak için hiçbir þey yapmaz!
Sesleri hasar gördüðünde ise Ne yapsam da düzeltsem? diye kara kara
düþünürler. Ancak doðrusu, hasar görmeden sesi korumak ve ona özen
göstermektir. Konuyla ilgili neler yapýlmasý gerektiðini, Memorial
Hastanesi Kulak Burun Boðaz Hastalýklarý Bölümü’nden Doç. Dr. Burak
Erdamar açýklýyor.
Ses; gýrtlaðýn iki yanýndaki tellerin yani ses tellerinin titreþimiyle oluþur. Gýrtlak kaslarý, ses tellerinin uzunluk ve gerginliðini kontrol ederek titreþimi ayarlar. Sesin yanlýþ kullanýmý sonucunda ses telleri hasar görebilir ve bunun sonucunda da bazý rahatsýzlýklar ortaya çýkabilir.
Ses tellerinde en çok rastlanan hastalýklar; polip, nodül ve ülser
Çok þiddetli baðýrma ya da uzun süre fýsýltý þeklinde konuþma durumunda ses tellerinde nodül oluþabilir. Uzun süre sigara içmek, sigara dumaný solumak, sürekli endüstriyel dumana maruz kalmak ya da kronik bir alerji sonucu ya da reflü sonucu hastalýk oluþabilir.
Ses saðlýðýný tehlikeye atan tüm bu hastalýklardan korunmak için, uyulmasý gereken bazý kurallar vardýr.
SAÐLIKLI BÝR SES ÝÇÝN
Neler yapýlmalý…
Su için: Ses tellerinizin iyi bir performans sergileyebilmesi için günde en az 2 litre içinde sývý tüketmelisiniz. Günde 8-10 bardak su içerek ses telleri için gerekli nemlendirme saðlanmalýdýr.
Bol oksijen alýn: Düzgün bir ses için yeterli hava almalýsýnýz. Bunun için çok hýzlý konuþmayýn ve daha sýk nefes alýn. Burun yoluyla, derin ve karýndan nefes almak doðru bir teknik olacaktýr.
Egzersiz yapýn: Saðlýklý bir ses için saðlýklý bir beden mutlak gerekliliktir. Düzenli fizik egzersizleriyle hem vücut yapýsý, hem geliþen iskelet ve kas yapýsý nedeniyle solunum iþlevini mükelleþtirebilirsiniz.
Nelerden uzak durmalý…
Sigaradan uzak durun: Pek çok hastalýðýn önde gelen sebebi sigara, sesin de bir numaralý düþmanýdýr. Sigara içmeyin. Sigara dudaktan baþlayarak bütün ses yollarýný kurutur. Ses kýsýklýðý, seste kabalaþma ve ses kalitesinde bozulmaya sebep olur. Bu etkiler pasif sigara içicilerinde -yani sürekli sigara dumaný bulunan ortamlarda kalan kiþilerde- de aynen görülmektedir.
Midenize dokunacak yiyecek ve içeceklerden uzak durun: Çok acý, ekþi, aþýrý baharatlý yiyecekler tüketmeyin. Portakal, greyfurt gibi turunçgilleri ölçülü tüketin.
Gece atýþtýrmalarýndan uzak durun: Yatmadan 3 saat önce gýda alýmýný durdurun. Aksi durumda gece boyunca artmýþ mide asidi ses tellerinize zarar verecektir.
Sýk sýk boðaz temizleme hareketinden kaçýnýn: Sýkça boðaz temizlemek ve öksürmek ses tellerine zarar vermektedir. Boðaz temizleme ihtiyacý hissettiðinizde yutkunun veya biraz su için.
Stresten uzak durun: Stres kas gerginliði yaratarak, sesin zorlu kullanýmýna neden olur. Bu da ses tellerine hasar verir.
Yüksek sesle konuþmaktan kaçýnýn: Baðýrmak, çýðlýk atmak ses tellerinde kanamalara neden olarak ses kalitesinde kalýcý hasarlar yapabilir. Konuþurken aniden yüksek sese çýkmayýn.
Gürültülü ortamlardan uzak durun: Gürültülü ortamlarda sesinizi duyurabilmek için baðýrarak ya da yüksek sesle konuþmak zorunda kalýrsýnýz. Böyle ortamlardan uzak durmaya çalýþýn. Muhakkak böyle bir ortamlarda bulunmanýz gerekiyorsa ve yüksek sesle konuþtuysanýz, bir süre sesinizi dinlendirin ve derin karýn solunumu yapýn.
Bilinçsiz ilaç kullanýmýndan kaçýnýn: Soðuk algýnlýðý ve üst solunum yolu hastalýklarýnda çok yaygýn olarak kullanýlan ilaçlarýn içeriðindeki bazý maddeler tükürük salgýsýný azaltarak boðazý kurutur. Bu ilaçlarý kullanmak zorundaysanýz yanýnda sývý tüketimini artýrmalýsýnýz.
Özellikle öðretmen, öðretim görevlisi, ses sanatçýsý, santral operatörü veya iþi gereði sürekli telefonla konuþmak durumunda olanlar ses saðlýklarý için bu kurallara muhakkak uymalý ve gereðinde ses terapisti denetiminde ses eðitimi almalarý çok önemlidir.
Konuþma sýrasýnda veya sonrasýnda boðazýnýzda aðrý oluyorsa ve sesinizde bir deðiþiklik varsa bir Kulak Burun Boðaz Hastalýklarý uzmanýna baþvurmanýz en doðrusudur.
Ses; gýrtlaðýn iki yanýndaki tellerin yani ses tellerinin titreþimiyle oluþur. Gýrtlak kaslarý, ses tellerinin uzunluk ve gerginliðini kontrol ederek titreþimi ayarlar. Sesin yanlýþ kullanýmý sonucunda ses telleri hasar görebilir ve bunun sonucunda da bazý rahatsýzlýklar ortaya çýkabilir.
Ses tellerinde en çok rastlanan hastalýklar; polip, nodül ve ülser
Çok þiddetli baðýrma ya da uzun süre fýsýltý þeklinde konuþma durumunda ses tellerinde nodül oluþabilir. Uzun süre sigara içmek, sigara dumaný solumak, sürekli endüstriyel dumana maruz kalmak ya da kronik bir alerji sonucu ya da reflü sonucu hastalýk oluþabilir.
Ses saðlýðýný tehlikeye atan tüm bu hastalýklardan korunmak için, uyulmasý gereken bazý kurallar vardýr.
SAÐLIKLI BÝR SES ÝÇÝN
Neler yapýlmalý…
Su için: Ses tellerinizin iyi bir performans sergileyebilmesi için günde en az 2 litre içinde sývý tüketmelisiniz. Günde 8-10 bardak su içerek ses telleri için gerekli nemlendirme saðlanmalýdýr.
Bol oksijen alýn: Düzgün bir ses için yeterli hava almalýsýnýz. Bunun için çok hýzlý konuþmayýn ve daha sýk nefes alýn. Burun yoluyla, derin ve karýndan nefes almak doðru bir teknik olacaktýr.
Egzersiz yapýn: Saðlýklý bir ses için saðlýklý bir beden mutlak gerekliliktir. Düzenli fizik egzersizleriyle hem vücut yapýsý, hem geliþen iskelet ve kas yapýsý nedeniyle solunum iþlevini mükelleþtirebilirsiniz.
Nelerden uzak durmalý…
Sigaradan uzak durun: Pek çok hastalýðýn önde gelen sebebi sigara, sesin de bir numaralý düþmanýdýr. Sigara içmeyin. Sigara dudaktan baþlayarak bütün ses yollarýný kurutur. Ses kýsýklýðý, seste kabalaþma ve ses kalitesinde bozulmaya sebep olur. Bu etkiler pasif sigara içicilerinde -yani sürekli sigara dumaný bulunan ortamlarda kalan kiþilerde- de aynen görülmektedir.
Midenize dokunacak yiyecek ve içeceklerden uzak durun: Çok acý, ekþi, aþýrý baharatlý yiyecekler tüketmeyin. Portakal, greyfurt gibi turunçgilleri ölçülü tüketin.
Gece atýþtýrmalarýndan uzak durun: Yatmadan 3 saat önce gýda alýmýný durdurun. Aksi durumda gece boyunca artmýþ mide asidi ses tellerinize zarar verecektir.
Sýk sýk boðaz temizleme hareketinden kaçýnýn: Sýkça boðaz temizlemek ve öksürmek ses tellerine zarar vermektedir. Boðaz temizleme ihtiyacý hissettiðinizde yutkunun veya biraz su için.
Stresten uzak durun: Stres kas gerginliði yaratarak, sesin zorlu kullanýmýna neden olur. Bu da ses tellerine hasar verir.
Yüksek sesle konuþmaktan kaçýnýn: Baðýrmak, çýðlýk atmak ses tellerinde kanamalara neden olarak ses kalitesinde kalýcý hasarlar yapabilir. Konuþurken aniden yüksek sese çýkmayýn.
Gürültülü ortamlardan uzak durun: Gürültülü ortamlarda sesinizi duyurabilmek için baðýrarak ya da yüksek sesle konuþmak zorunda kalýrsýnýz. Böyle ortamlardan uzak durmaya çalýþýn. Muhakkak böyle bir ortamlarda bulunmanýz gerekiyorsa ve yüksek sesle konuþtuysanýz, bir süre sesinizi dinlendirin ve derin karýn solunumu yapýn.
Bilinçsiz ilaç kullanýmýndan kaçýnýn: Soðuk algýnlýðý ve üst solunum yolu hastalýklarýnda çok yaygýn olarak kullanýlan ilaçlarýn içeriðindeki bazý maddeler tükürük salgýsýný azaltarak boðazý kurutur. Bu ilaçlarý kullanmak zorundaysanýz yanýnda sývý tüketimini artýrmalýsýnýz.
Özellikle öðretmen, öðretim görevlisi, ses sanatçýsý, santral operatörü veya iþi gereði sürekli telefonla konuþmak durumunda olanlar ses saðlýklarý için bu kurallara muhakkak uymalý ve gereðinde ses terapisti denetiminde ses eðitimi almalarý çok önemlidir.
Konuþma sýrasýnda veya sonrasýnda boðazýnýzda aðrý oluyorsa ve sesinizde bir deðiþiklik varsa bir Kulak Burun Boðaz Hastalýklarý uzmanýna baþvurmanýz en doðrusudur.