Selma Býyýklý - Saðlýk çalýþanlarýna yönelik þiddetin önlenmesi amacýyla þiddete uðrayan personele "hizmetten çekilme" hakký tanýnmasýndan hastanelerde "sorun çözücü"lerin görevlendirilmesine kadar bir dizi önlem alýnacak. 

Saðlýk Bakaný Recep Akdað imzalý "Çalýþan güvenliðinin saðlanmasý" genelgesinin hafta baþýnda il saðlýk müdürlüklerine gönderilmesi planlanýyor.

Daha önce alýnan kararlarýn hayata geçirilmesine yönelik somut düzenlemeler içeren genelgede, saðlýk çalýþanlarýnýn güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalýþmasýnýn, Saðlýkta Dönüþüm Programý’nýn temel hedefleri arasýnda yer aldýðý vurgulandý. 

Hizmet alanlar ve saðlýk çalýþanlarý için güvenli bir ortam oluþturulmasý amacýyla yayýmlanan "Hasta ve Çalýþan Güvenliðinin Saðlanmasýna Dair Yönetmelik" doðrultusunda daha önce alýnan þu önlemler hatýrlatýldý: 

Saðlýk kurumlarýnda uygulamaya konulan "Hizmet Kalite Standartlarý" kapsamýnda çalýþma ortamýndan kaynaklanan risklerin bertaraf edilmesi amacýyla þiddet ve iletiþim konularýný da kapsayacak þekilde risk deðerlendirmesi yapýlarak gerekli tedbirlerin alýnmasýnýn da öngörüldüðü belirtilen genelgede, 

Yataklý Saðlýk Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esaslarý Hakkýnda Teblið ile acil servisler baþta olmak üzere riskli alanlardaki güvenlik tedbirlerinin artýrýlarak genel kolluk ve özel güvenlik personeliyle güvenlik kamerasý bulundurulmasýnýn da karara baðlandýðý anýmsatýldý. 

Þiddeti azaltmaya yönelik çalýþmalarýn basýn mensuplarý, iletiþim uzmanlarý, idareciler ve saðlýk çalýþanlarýyla deðerlendirilen sempozyum düzenlendiði, ulusal düzeyde sürekliliði olan "Emeðe Saygý Þiddete Sýfýr Tolerans" kampanyasý baþlatýldýðý vurgulanan genelgede, bu kampanya kapsamýnda vatandaþý bilgilendirmek ve toplumsal bilinç oluþturmak amacýyla çalýþmalar yürütüldüðü belirtildi. 

Hasta ve çalýþan güvenliði sempozyumlarýyla da saðlýk çalýþanlarýna eðitimler verildiði ifade edilen genelgede, kiþinin fiziksel ve psikolojik açýdan zarar görmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanmasý muhtemel sözlü veya fiili hareketler olarak tanýmlanan þiddet olaylarýnýn önlenmesi amacýyla mevcut uygulamalarýn gözden geçirilmesinin önem taþýdýðý vurgulandý. 

Bu itibarla çalýþan güvenliði saðlanmasýnda yöneticilere büyük görev ve sorumluluk düþtüðü belirtilerek, genelgedeki talimatlarýn hassasiyetle uygulanmasý istendi. 

Genelgeyle þiddet olaylarýnýn önlenmesi amacýyla mevcut uygulamalara ek önlemler þu baþlýklar altýnda alýnacak: 

"Beyaz Kod" uygulamasý sorumlu baþhekim yardýmcýsý vasýtasýyla yakýndan takip edilecek ve sistemin etkin þekilde yürümesi saðlanacak. 

Görevli müdahale ekipleri olay yerine en kýsa zamanda ulaþacak. 

Gerçekleþen olaylarýn analizi yapýlarak ilgili saðlýk kurumuna özgü tedbirler artýrýlacak. 

Talep ve þikayetleri kabul edecek birim

Çalýþan Haklarý ve Güvenliði Birimi: 

Hastane ile aðýz ve diþ saðlýðý merkezlerinde bir baþhekim yardýmcýsýnýn doðrudan takip edeceði "Çalýþan Haklarý ve Güvenliði Birimleri" kurulacak. Baðlý birimlerdeki çalýþan haklarý ve güvenliðine iliþkin iþ ve iþlemlerini yürütmek üzere halk saðlýðý müdürlükleri ile il saðlýk müdürlüklerinde de bir müdür yardýmcýsýnýn doðrudan takibinde ayný birimler oluþturulacak. 

Gerekli ekipman (dýþ hatta açýk telefon, faks, internet baðlantýlý bilgisayar ve uygun görüþme ortamý) temin edilecek. 

Birimde tercihan sosyal hizmet uzmaný, psikolog veya halkla iliþkiler uzmaný sekretarya olarak görevlendirilecek ve yeterli sayýda personel bulundurulacak. 

Çalýþanlarýn hak ve güvenliðine yönelik talep ve þikayetleri kabul edecek birim, bu baþvurularý deðerlendirerek raporlayacak, gerekli düzeltici/önleyici faaliyetlerin baþlatýlmasýný saðlayarak talep sahibine geri bildirimde bulunacak. 

Birim, çalýþan haklarý ve güvenliðine yönelik uygulamalarý yakýndan takip edecek, aylýk baþhekimliðe rapor sunacak. 

Saðlýk kurumlarý þiddet bakýmýndan risk deðerlendirmelerini yeniden yapacak ve riski yüksek bölümlerde hizmet süreçleri yeniden gözden geçirilecek ve ilgili bölümdeki saðlýk çalýþaný sayýsý yeterli hale getirilecek. Fiziki alanlar nitelik ve iyi çalýþma þartlarý açýsýndan gerekirse yeniden düzenlenecek. 

Acil servis, yoðun bakým ve ameliyathane gibi þiddet riskinin yüksek olduðu bölümlerin bekleme alanlarýnda gerekirse sayýlarý artýrýlarak yeterli güvenlik elemaný bulundurulacak. 

Hasta mahremiyeti dikkate alýnmak þartýyla kurumlarýn tüm alanlarýný gözetleyebilecek þekilde güvenlik kameralarý yerleþtirilecek ve kamera görüntüleri sürekli takip edilecek. Þüpheli durumlara ve kiþilere bu konuda eðitilmiþ özel güvenlik elemanlarý anýnda müdahale edecek. Ýletiþim becerileri ve sorunlu hasta/hasta yakýnlarýný tanýma-çatýþma yönetimi konularýnda eðitim almýþ kiþiler bekleme alanlarýnda görevlendirilecek ve "sorun çözücü" olarak çalýþacak. 

Baþta güvenlik görevlileri, 112 ve acil çalýþanlarý olmak üzere çalýþanlara iletiþim becerileri, öfke kontrolü ve özellikle öfkeli hasta ve hasta yakýnýyla iletiþim konularýnda eðitim verilecek. 

Görevleri baþýnda þiddete uðrayan saðlýk çalýþanlarý, acil durumlar hariç hizmetten çekilme talebinde bulunabilecek. 

Hizmetten çekilme talebi, kurum tarafýndan belirlenen yöneticiye sözlü veya yazýlý bildirilecek. Bildirim üzerine yetkili yönetici olayý derhal deðerlendirerek hizmetten çekilme talebinin uygun olup olmadýðý hakkýnda gecikmeksizin karar verecek. 

Yetkili yönetici, hizmetten çekilme talebini uygun bulduðu takdirde hastanýn saðlýk hizmeti almasýna ve tedavisinin devamýna yönelik tedbirleri güvenlik tedbirleriyle uygulayarak alacak. Bu kapsamda ilgili hastanýn saðlýk hizmetini devam ettirecek yeni saðlýk çalýþanýný belirleyecek, kurum içerisinde bunun mümkün olmamasý halinde hastanýn hizmet alabileceði baþka bir saðlýk kurumuna sevkini ve hizmet alýmýný saðlayacak. 

Hasta ve hasta yakýnlarýnýn ilk nereye müracaat edecekleri, hangi iþlemler ve tedavi ile tetkik ve tahlillerin nerede yapýlacaðý, beklemeleri gerekiyorsa ne kadar süreyle bekleyecekleri gibi konularda bilgilendirme süreçleri gözden geçirilerek eksiklikler varsa tamamlanacak. Bu amaçla acil servisler baþta olmak üzere hastanýn durumu ile ilgili hasta ve/veya hasta yakýnlarýný bilgilendirmek üzere "hasta bilgilendirme alanlarý" güçlendirilerek hangi durumlarda, ne sýklýkta ve kim tarafýndan bilgilendirme yapýlacaðý belirlenecek. 

Vatandaþ þiddete uðrayan saðlýk personelinin hizmet vermekten çekilme hakkýnýn bulunduðu, böyle bir durumda hizmet alma sürecinin aksayabileceði, saðlýk çalýþanýna yönelik þiddet uygulayanlarýn mutlaka yargýlanacaðý ve cezalandýrýlacaðý konusunda pano, afiþ, broþür gibi vasýtalarla bilgilendirecek. 

Saðlýk çalýþanlarýna yönelik þiddet olaylarýný takip etmek üzere "Bakanlýk Beyaz Kod Birimi", 24 saat hizmet verecek 113 numaralý telefon ve 

Kamu ve özel tüm saðlýk kurum ve kuruluþlarýnda gerçekleþen þiddet olaylarý, yöneticiler tarafýndan derhal 113 numaralý telefonla Beyaz Kod birimine bildirilecek, eþ zamanlý ilgili kurumun hukuk birimine ve adli mercilere intikal ettirilecek. 

Kamu görevlilerine karþý iþlenen þiddet olaylarýnýn takibi þikayete baðlý olmadýðýndan, ilgili personelin þikayetinin olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn yöneticiler olayý mutlaka adli mercilere intikal ettirecek. 

Özel saðlýk kuruluþlarý da adli bildirim konusunda gerekli hassasiyeti gösterecek. 

Þiddete uðrayan saðlýk çalýþaný tarafýndan da 113 numaralý telefona doðrudan bildirim yapýlabilecek. Ayrýca yöneticiler, www.beyazkod.saglik.gov.tr adresindeki Beyaz Kod Bildirim Formu’nu dolduracak. Bildirim üzerine Beyaz Kod Birimi, yöneticilere ve/veya ilgili personele hukuki süreçle ilgili rehberlik yapacak, olayýn adli makamlara intikal ettirilip ettirilmediðini araþtýracak ve þayet ettirilmemiþ ise olayý derhal adli makamlara bildirecek. 

Ayrýca þiddet olayýnýn gerçekleþtiði saðlýk kurumunun hukuk birimine olayýn bildirildiðini tespit ederek takibini temin edecek. Hukuk birimleri, iþlenen suçtan maðdur olan bakanlýk personeline, vefatý halinde kanuni mirasçýlarýna bir avukatýn hukuki yardýmýný isteyip istemediðini soracak, talep halinde bakanlýk avukatlarýnca ilgili personele ilgili yönetmelik çerçevesinde hukuki yardým yapýlacak. 

Þiddete maruz kalan saðlýk çalýþanlarýnýn Beyaz Kod Birimi’ne bildirimlerinin hemen ardýndan bakanlýk hukukçularý süreci bizzat takip edecek. 

Genelgeye göre Hasta ve Çalýþan Güvenliðinin Saðlanmasýna Dair Yönetmeliðin ilgili hükümleri, Hastane Hizmet Kalite Standartlarý çerçevesinde daha etkili þekilde uygulanmaya devam edilecek. il saðlýk müdürleri, konuyla doðrudan sorumlu bir saðlýk müdür yardýmcýsýyla kurumlarda çalýþan güvenliði uygulamalarý ve alýnan tedbirleri aylýk periyotlarla izleyecek ve bakanlýða rapor edecek. 

SABÝM’e yapýlan saðlýk çalýþanlarý hakkýndaki þikayetlerin, baþvurularýn ancak yüzde 4’ünü oluþturduðu vurgulanan genelgede, þöyle denildi: 

"SABÝM’e ve hasta haklarý birimine yapýlan saðlýk çalýþanlarý hakkýndaki þikayetler, öncelikle SABÝM’den sorumlu il saðlýk müdür yardýmcýsý ve hasta haklarýndan sorumlu baþhekim yardýmcýsý tarafýndan ön deðerlendirmeye tabi tutulacak, genel ve soyut nitelikte olan, þikayet sahibinin adý ve adresi belli olmayan veya personelin kusuru bulunmadýðý açýkça görülen ihbar ve þikayetler deðerlendirmeye alýnmayacaktýr" 

Saðlýk Bakaný Akdað, genelgenin tüm kamu, üniversite ve özel saðlýk kurum ve kuruluþlarýna duyurulmasý ve uygulanmasýnýn önemine iþaret ederek, çalýþan güvenliðine iliþkin yeni düzenlemelerin titizlikle takip edilmesi de istedi.