Klimalar yoluyla bulaþan hastalýklar
Sýcak yaz günlerinde, bir nebze olsun rahatlatan klimalarýn yararlý etkilerinin yanýnda, bir takým hastalýklara neden olma gibi zararlý etkileri de bulunmaktadýr.
Sýcak yaz günlerinde, bir nebze olsun rahatlatan
klimalarýn yararlý etkilerinin yanýnda, bir takým hastalýklara neden
olma gibi zararlý etkileri de bulunmaktadýr. Gribal enfeksiyonlar, bazý
viral enfeksiyonlar, kas aðrýlarý, kas tutulmasý ve zatürree gibi.
Akciðer dokusunun iltihaplanmasý olarak tanýmladýðýmýz zatürreenin, havalandýrma sistemleri yoluyla bulaþan þeklini ’Legionella Pnömonisi’ olarak adlandýrýyoruz. Bu hastalýk ilk kez,1 976 senesinde Pensilvanya lejyonerlerinin yaptýklarý bir toplantýda bulunan kiþilerde görülmüþ ve toplantý salonundaki havalandýrma sisteminden kaynaklandýðý anlaþýlmýþtýr. Hastalýðýn tanýnmasý ile birlikte, bu zatürree tipinin, alýþýlagelmiþ yüksek ateþ, öksürük, balgam gibi bulgularýn görüldüðü tipik zatürreeden farklý olduðu anlaþýlmýþtýr.
Hastalýða neden olan, Legionella Pneumophilia denen bir bakteridir. Bu bakteri, klimalarýn filtre sistemlerinde uygun nem ve ýsýda kolonize olmakta ve buradan ortam havasýna daðýlmaktadýr. Sýklýkla otel ve hastanelerden kaynaklanan salgýnlar yapar, ancak tek tek vakalar da nadir deðildir. Ýnsandan insana bulaþtýðý görülmemiþtir. Akciðerlere giriþi için saptanmýþ en önemli yollar, solunum cihazlarý, havalandýrma sistemleri ve hastanelerde solunum yollarýna uygulanan bir takým iþlemlerdir. Dolayýsýyla, klimatize büyük otel ve iþ yerlerinde çalýþanlar, havalandýrma iþçileri ve saðlýk personeli riskli gruplardýr. Bu arada bakteriyi alan kiþinin vücut direnci de çok önemlidir. Þeker hastalarý, alkolikler, yaþlýlar ve bebekler, kortizon tedavisi altýnda olanlar, kemoterapi görenler, böbrek yetersizliði ve kronik akciðer hastalýklarýna sahip kiþilerde hastalýðýn oluþumu daha yüksek orandadýr. En yaygýn kolaylaþtýrýcý faktör ise sigara içimidir.
Hastalarda, tipik zatürreeden farklý olarak, akciðere ait þikayetler ön planda deðildir. Yaygýn kas aðrýlarý, baþ aðrýsý, halsizlik, ateþ, huzursuzluk vardýr. Ýlk iki günde yoðun olmak üzere kuru öksürük görülür. Bulantý, kusma, ishal, karýn aðrýsý gibi sindirim sistemi bulgularý olabilir. Hastalarýn %20’sinde sinir sistemi bulgularý, ajitasyon, konsantrasyon bozukluklarý, hatta koma görülebilir. Bu belirtiler arasýnda solunum sistemini aklýmýza getirecek en önemli bulgu, kuru öksürüktür.
Hastanýn muayenesi ve akciðer filminde, kesin tanýyý koydurabilecek özel bulgular yoktur. Grafide akciðerlerin alt kýsýmlarýnda iltihaplý alan görülebilir, akciðer zarýnda sývý birikimi olabilir. Hastalýk genellikle tek taraflýdýr. Akciðerlerin bilgisayarlý tomografisi, daha detaylý incelemeye olanak verir. Laboratuar olarak serolojik birtakým testler tanýya yardýmcýdýr.
Hastalýðýn tedavisinde, 15-21 gün süreyle bu bakterilere yönelik antibiyotiklerin kullanýmý önemlidir.Uygun zamanda ve dozda kullanýlan antibiyotiklerle hastalýðýn iyileþmesi tamdýr.
Klimalarý yoðun olarak kullandýðýmýz þu günlerde ateþ ve öksürük þikayeti olan kiþiler, bu bulgularýn basit bir gripal enfeksiyon olmayýp, zatürree baþlangýcý da olabileceðini akýlda bulundurmalý ve hastaneye baþvurarak tetkiklerini yaptýrmalýdýr.
Akciðer dokusunun iltihaplanmasý olarak tanýmladýðýmýz zatürreenin, havalandýrma sistemleri yoluyla bulaþan þeklini ’Legionella Pnömonisi’ olarak adlandýrýyoruz. Bu hastalýk ilk kez,1 976 senesinde Pensilvanya lejyonerlerinin yaptýklarý bir toplantýda bulunan kiþilerde görülmüþ ve toplantý salonundaki havalandýrma sisteminden kaynaklandýðý anlaþýlmýþtýr. Hastalýðýn tanýnmasý ile birlikte, bu zatürree tipinin, alýþýlagelmiþ yüksek ateþ, öksürük, balgam gibi bulgularýn görüldüðü tipik zatürreeden farklý olduðu anlaþýlmýþtýr.
Hastalýða neden olan, Legionella Pneumophilia denen bir bakteridir. Bu bakteri, klimalarýn filtre sistemlerinde uygun nem ve ýsýda kolonize olmakta ve buradan ortam havasýna daðýlmaktadýr. Sýklýkla otel ve hastanelerden kaynaklanan salgýnlar yapar, ancak tek tek vakalar da nadir deðildir. Ýnsandan insana bulaþtýðý görülmemiþtir. Akciðerlere giriþi için saptanmýþ en önemli yollar, solunum cihazlarý, havalandýrma sistemleri ve hastanelerde solunum yollarýna uygulanan bir takým iþlemlerdir. Dolayýsýyla, klimatize büyük otel ve iþ yerlerinde çalýþanlar, havalandýrma iþçileri ve saðlýk personeli riskli gruplardýr. Bu arada bakteriyi alan kiþinin vücut direnci de çok önemlidir. Þeker hastalarý, alkolikler, yaþlýlar ve bebekler, kortizon tedavisi altýnda olanlar, kemoterapi görenler, böbrek yetersizliði ve kronik akciðer hastalýklarýna sahip kiþilerde hastalýðýn oluþumu daha yüksek orandadýr. En yaygýn kolaylaþtýrýcý faktör ise sigara içimidir.
Hastalarda, tipik zatürreeden farklý olarak, akciðere ait þikayetler ön planda deðildir. Yaygýn kas aðrýlarý, baþ aðrýsý, halsizlik, ateþ, huzursuzluk vardýr. Ýlk iki günde yoðun olmak üzere kuru öksürük görülür. Bulantý, kusma, ishal, karýn aðrýsý gibi sindirim sistemi bulgularý olabilir. Hastalarýn %20’sinde sinir sistemi bulgularý, ajitasyon, konsantrasyon bozukluklarý, hatta koma görülebilir. Bu belirtiler arasýnda solunum sistemini aklýmýza getirecek en önemli bulgu, kuru öksürüktür.
Hastanýn muayenesi ve akciðer filminde, kesin tanýyý koydurabilecek özel bulgular yoktur. Grafide akciðerlerin alt kýsýmlarýnda iltihaplý alan görülebilir, akciðer zarýnda sývý birikimi olabilir. Hastalýk genellikle tek taraflýdýr. Akciðerlerin bilgisayarlý tomografisi, daha detaylý incelemeye olanak verir. Laboratuar olarak serolojik birtakým testler tanýya yardýmcýdýr.
Hastalýðýn tedavisinde, 15-21 gün süreyle bu bakterilere yönelik antibiyotiklerin kullanýmý önemlidir.Uygun zamanda ve dozda kullanýlan antibiyotiklerle hastalýðýn iyileþmesi tamdýr.
Klimalarý yoðun olarak kullandýðýmýz þu günlerde ateþ ve öksürük þikayeti olan kiþiler, bu bulgularýn basit bir gripal enfeksiyon olmayýp, zatürree baþlangýcý da olabileceðini akýlda bulundurmalý ve hastaneye baþvurarak tetkiklerini yaptýrmalýdýr.