Bu belirtiler sizde de var mý?

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Týp Fakültesi Psikiyatri Bölümü Öðretim Üyesi Doç. Dr. Abdurrahman Altýndað, insanlarýn çoðunlukla sosyal fobiyi bir hastalýk gibi deðil, bir endiþe, bir kaygý hali gibi deðerlendirdiðini ve tedavisinin olabileceðini çok fazla düþünmediðini söyledi.

Doç. Dr. Altýndað, AA muhabirine yaptýðý açýklamada, sosyal fobinin girilen sosyal bir ortamda onaylanmayacak, beðenilmeyecek bir davranýþta bulunmaktan duyulan korku olarak nitelenebileceðini belirtti.

Sosyal fobisi bulunan kiþinin, girdiði ortamda, "nasýl konuþacaðý", "nasýl yemek yiyeceði", "nasýl telefonla konuþacaðý" gibi konularda endiþe duyduðunu ve bu endiþenin fiziksel ve duygusal olarak çeþitli belirtilerle kendini gösterdiðini ifade eden Altýndað, þöyle konuþtu: "Sosyal fobisi bulunan kiþiler, genellikle sosyal ortamlardan ve kiþilerle göz temasýnda bulunmaktan kaçýnýr. Kiþilerde böyle ortamlara girdiklerinde bir an önce ortamdan uzaklaþma isteði oluþur. Yüz kýzarmasý, terleme, aðýz kurumasý, kalp çarpýntýsý gibi fiziksel belirtiler ortaya çýkabilir.

Bu kiþinin diðer insanlarla çeþitli þekillerde iliþki kurmasýnýn önüne geçen bir hastalýktýr. Ýnsanlar çoðunlukla sosyal fobiyi bir hastalýk gibi deðil, bir endiþe, bir kaygý hali gibi deðerlendiriyor ve tedavisinin olabileceðini çok fazla düþünmüyor. Bu nedenle tedavi için baþvuru oraný nispeten düþük."

"GEÇMÝÞ YAÞANTILAR ETKÝLÝ"

Doç. Dr. Altýndað, sosyal fobinin oluþmasýnda biyolojik ve sosyal faktörler ile geçmiþ dönem yaþantýlarýnýn etkili olabildiðini belirtti.

Sosyal fobinin oluþumunda ergenlik ve daha öncesi çocukluk dönemi yaþantýlarýnýn önemli etkisi olduðunu dile getiren Altýndað, þöyle konuþtu: "Bu dönemde, katý ve otoriter ebeveyn tutumlarý çocuðun kendisini ifade etmesine imkan verilmemesi ve kendini ifade ettiðinde çocuðun utandýrýlmasý, zor durumda býrakýlmasý ve rencide edilmesi olumsuz etkilere neden oluyor. Ýleride kiþi benzer bir durumla karþýlaþtýðýnda bir kaygý geliþtiriyor. Kiþi, bir þekilde kendini ifade ettiði zaman, babasýndan azar iþittiðini hatýrlýyor, benzer bir tavýrla karþýlaþacaðýný düþünerek bu ortamdan çekiniyor." Doç. Dr. Altýndað, sosyal fobinin oluþmasýnda genetik faktörlerin de etkisi olabileceðini, bazý insanlarýn doðuþtan çekingen bir yapýya sahip olabildiðini ancak bunun kader olarak görülmemesi gerektiðini vurguladý.

Herkesin kendi kapasitesi ölçüsünde sosyal performans sergileme, kendini ifade etme þansý olduðunu belirten Altýndað, "Ýyi birer hatip olamayýz, üst düzey gösteriler yapamayabiliriz ama kendi özel yaþantýmýzda sosyal bir varlýk olarak hayatýmýzý sürdürebiliriz, iyi iliþkiler kurabiliriz" dedi.

"DAHA ÇOK KADINLARDA GÖRÜLÜYOR"

Doç. Dr. Altýndað, sosyal fobinin daha çok kadýnlarda görüldüðünü, ancak tedavi için çoðunlukla erkeklerin baþvurduðunu belirtti. Bunun sebebinin toplumda kadýnýn çok fazla bir sosyal performans göstermesinin beklenmediðini ifade eden

Altýndað, þunlarý anlattý:

"Klinik olarak bakýldýðýnda erkekler arasýnda görülme sýklýðý daha fazla ancak dýþarýda bir çalýþma yapacak olursanýz kadýnlarda belki iki katý daha fazla gözleniyor. Ancak kadýnlarýn erkekler kadar sosyal performans göstermesi beklenmiyor. Bu nedenle kadýnlarýn baþvuru oranlarý daha düþük." Altýndað, sosyal fobi görülen her 3 hastadan ikisinde çekingen kiþilik bozukluðu da bulunduðunu ve hastalýðýn genellikle 15-25 yaþ arasýnda baþladýðýný dile getirdi.

Sosyal fobisi bulunan kiþilerin, kendilerinde kaygý hali yaratan ortamlardan kaçýnarak yaþamlarýný sürdürebildiðini ancak bunun kiþinin birçok fýrsatý ya da imkaný kaçýrmasýna neden olduðuna dikkati çeken Doç. Dr. Altýndað, kiþi öðretmen ya da öðretim görevlisi olacaksa bundan kaçýndýðýný ve bu yönde bir tercih yapmadýðýný, karþý cinsle olan iliþkilerinde zorlandýðýný, üst düzey bir
yöneticiyle konuþmaktan çekindiði için kariyerinde belki de yükselemediðini dile getirdi.

Altýndað, þöyle konuþtu:

"Sosyal fobisi bulunan insanlar birçok fýrsatý kaçýrabilir. Bu rahatsýzlýðý nedeniyle terfi edemeyen, yükselemeyen bir sürü insan var.

Genellikle sosyal fobisi olan insanlar bir þekilde yakýnlarýnýn bunu fark etmesi sonucu doktora yönlendiriliyor. Tedaviden olumlu sonuç alan çok sayýda hasta var."

Doç. Dr. Altýndað, sosyal fobinin psikoterapi ve ilaç gibi yöntemlerle tedavi edildiðini ancak öncelikli olarak hastaya psikoterapi uygulandýðýný, hastaya kendini ifade etmesini saðlayacak egzersizler ve ödevler verildiðini belirterek, tedaviden olumlu sonuçlar alýndýðýný kaydetti.