Hafýzayý güçlendirmenin yollarý!
Ciddi bellek sorunlarý
Unutkanlýk sorunu, yaslanan insanin en önemli korkularýndandýr. Özellikle 50´li yaslar sonrasýnda ufak tefek unutkanlýklar ile ciddi bellek sorunlarý birbirine karýþtýrýlýr.
Yaþamýn tadý nüktede
Orta yaslýlarýn nerdeyse yarýsý kendilerinde bir bellek kaybý sor ununun baþladýðýný zanneder. Hemen belirtelim! Bunlarýn çoðu küçük ve hös unutkanlýklardýr. Hayati tatlandýran ve keyif katanlar biraz da bu nükteli olaylardýr!
Belleði güçlü tutmanýn pek çok püf noktasý, uyulmasý gereken çok sayýda kuralý var. Harvard Tip Okulu öðretim üyesi Dr. Horon P. Nelson zinde bir beyne sahip olmanýn temel kurallarýný söyle sýralýyor:
Unutmak yok olmaktýr!
*Hipertansiyonu ve kolesterol yüksekliði sorununu önleyin ya da kontrol altýna âlin.
Kalbiniz için kötü olanýn beyniniz için de kötü olduðunu unutmayýn.
*Alkolü azaltýn.
Erkeklerin iki, kadýnlarýn bir ölçüden (bir ölçü içkiyi ´bir bardak þarap´ olarak kabul edebilirsiniz) daha fazla alkol kullanmasý beyin hücrelerini tahrip etmektedir.
* Ýyi ve kaliteli uyku uyuyun.
Ýyi bir uyku için ortalama 8 saat gerekir. Kaliteli uyku beynin yeni öðrenilenleri pekiþtirmesini saðlar. Öðrenilmiþ bilgilerin pekiþtirilmesinin uzun süreli belleðin en önemli desteði olduðu biliniyor.
*Stresinizi iyi yönetin.
Ölçülü ve kontrollü stres dikkati yoðunlaþtýrmakta, odaklanmayý arttýrmaktadýr. Kontrolsüz, uzun süreli ve aþýrý stres ise dikkati sürdürme kapasitesini yok etmekte, unutkanlýðý tetiklemekte, kortizon hormonunu yükselterek beynin bellek için önemli bölümlerinde hasar geliþtirmektedir.
*Yeni þeyler öðrenmeye devam edin.
Her yeni bilgi ve beceri birer bellek egzersizidir. Yeni sporlar, hobiler, araþtýrma alanlarý, heyecanlý ve zevkli problemler, ezberlenen yeni þiirler ve yeni diller beyniniz için en güçlü vitaminlerdir.
*Tembelliði býrakýn.
Zihinsel faaliyetlerinizi sýnýrlamayýn. Özellikle televizyon seyretmek gibi pasif faaliyetleri azaltýn. Televizyon karsýsýnda geçirdiðiniz saatler sadece bedensel deðil, ruhsal saðlýðýnýzý da kötü yönde etkiler.
*Her gün egzersiz yapýn.
Günde 30–45 dakika, haftada en az 4 gün yürümeye, is saatlerinde daha çok aktif olmaya, kýsa mesafelerde taþýt kullanmamaya çalýsýn. Özellikle yürümenin beyin saðlýðý ve yeniden yapýlanma sürecini olumlu yönde etkilediðini gösteren çok sayýda kanýt var. Beynin yeni yetenekler kazanabilmesi beyin hücreleri arasýnda güçlü ve yoðun yeni baðlantýlar oluþturabilmesinin baslýca desteklerinden biri de düzenli ve ilimli egzersizlerdir. Bizim önerimiz fýrsat buldukça yürümenizdir.
Kullandýðýnýz ilaçlarý yeniden gözden geçirin.
Özellikle beyni etkileyen ilaçlarý doktor önerisi olmadan kullanmayýn. Depresyon giderici, uyku verici, ruhsal gevþetici ilaçlara komsu, es dost tavsiyeleri ile baþlamayýn.
*Reçetesiz satýlan ilaçlarý rasgele yutmayýn.
Doðal ya da zararsýz diye kullanabileceðiniz bitkisel ürünlerin (valerianlar), besin desteklerinin (melatonin) ve diðerlerinin (hüperzin, Sem´e) beyin hücrelerinizi üzebileceðini, zihinsel fonksiyonlarý bozabileceðini unutmayýn. Antihistamik- antialerjik ilaçlarý özellikle alüminyum içeren antiasitleri ve uyku kolaylaþtýrýcýlarý doktorunuzla konusmadan uzun süre kullanmayýn.
*Vitaminlerden yararlanýn.
E ve C vitamini gibi antioksidan vitaminlerin, selenyum gibi serbest radikal avcýsý minerallerin hücreleri oksitlenmekten koruyan güçlerinden faydalanabilirsiniz. Yeteri kadar B vitamini, özellikle B12 vitamini aldýðýnýzdan emin olun. Dengeli bir beslenmenin de yaslýlýkta vitamin eksikliðine yol açabileceðini hatýrlayýn.
"Hayata baðlý kalýn.
Hayatýnýza önem katan baðlarý iyice sýkýlaþtýrýn. Huzurunuzu koruma ve güçlendirmeye bakin. Aileniz, dostlarýnýz, isiniz, hemþerilik ve vatandaþlýk baðlarýnýza, inançlarýnýza daha sýký sarýlýn, insanlarla daha sýk birlikte olmaya, aileniz ve arkadaþlarýnýzla olumlu iliþkiler kurmaya ve sosyal aktivitenizi çoðaltmaya çalýsýn. Ýyi sosyal iliþkileri olan yaslýlarda bellek fonksiyonlarý bozulmuyor. Sosyal iliþkiler bir taraftan zihinsel egzersizleri yoðunlaþtýrýyor, diðer taraftan çeþitli olaylarýn ruhsal travmalarýný hafifletmeye yardýmcý oluyor.