Yeþil Kart Alma Þartlarý Deðiþti
Saðlýk yardýmý alma süresi biten ya da 10 gün almaya hak kazanan iþsizler Genel Saðlýk Sigortasý primi ödeyerek saðlýk yardýmlarýný alabilir.
| nbsp; |
Ccedil;alýþma ve Sosyal Guuml;venlik Uzmaný Sadettin ORHAN yazdý... Ýþsizlik hali, kiþiler iccedil;in psikolojik ve ekonomik olarak yeterince yýpratýcýyken, bir de iþin iccedil;ine saðlýk yardýmlarý sorunu girer. Saðlýk yardýmlarýndan ne kadar suuml;reyle ve nasýl yararlanýlacaðý, iþsizlikle karþý karþýya kalan kiþileri en fazla duuml;þuuml;nduuml;ren konulardan birisi. Ýþte buguuml;n ki yazýmýzda bu konuyu buuml;tuuml;n boyutlarýyla ele alacaðýz. Bir kimsenin iþten ccedil;ýktýktan veya ccedil;ýkarýldýktan sonra ne kadar suuml;reyle daha saðlýk guuml;vencesine sahip olacaðý, o kimsenin iþsizlik ouml;deneðine hak kazanýp kazanmadýðý ve geccedil;miþ bir yýlda ne kadar prim ouml;demesi bulunduðuna baðlýdýr. Ouml;denek hakký olan Ýþten ayrýldýktan sonra 6, 8 veya 10 aylýk suuml;reyle iþsizlik ouml;deneðine hak kazanan kiþi, ayný suuml;re boyunca otomatik olarak Genel Saðlýk Sigortalýsý (GSS) sayýlacak. Zira 5510 sayýlý Sosyal Sigortalar ve Genel Saðlýk Sigortasý Kanununun 60. maddesinde GSSliler sayýlýrken iþsizlik ouml;deneðinden yararlananlar da kapsam iccedil;ine alýndý. Ýþsizlik ouml;deneði almakta olanlarýn, saðlýk sigortasýndan yararlanmaya devam etmek iccedil;in ayrýca bir iþlem yapmalarýna gerek yok. Ýþ-Kur, iþsizlik ouml;deneði vermeye baþladýðý kiþiye dair bilgileri bir ay iccedil;inde SGKya iletiyor. Bouml;ylece SGK da kendi sisteminde bu kiþiler iccedil;in GSS aktivasyonunu yapýyor. Bu suuml;re boyunca iþsizlik sigortasýndan yararlanan kiþinin GSS primleri Ýþ-Kur tarafýndan her ay SGKya ouml;deniyor. Ouml;deneksizlerin yardým suuml;resi az Ýþsiz kalmakla birlikte, kanunda belirtilen þartlarý (duuml;nkuuml; yazýmýzda yer verdik) taþýmadýðý iccedil;in iþsizlik ouml;deneði alamayan ccedil;ok sayýda iþsiz de mevcut. Bu durumda olan iþsizlerin saðlýk yardýmlarý iccedil;in iki alternatif var; n Ýþsiz kalan kiþinin, iþinden ayrýldýðý tarihten geriye doðru bir yýl iccedil;erisinde en az 90 guuml;n prim ouml;demesi bulunuyorsa bu kiþi, iþsiz kaldýðý tarih itibariyle 100 guuml;n boyunca saðlýk yardýmlarýný alabilecek. Tabii ki bu saðlýk yardýmý hem kendisi hem hak sahipleri iccedil;in verilecek. n Ýkinci olarak iþinden ayrýlan kiþinin geccedil;miþ bir yýl iccedil;erisinde 90 guuml;n prim ouml;demesi yoksa, bu durumda iþsiz kaldýðý tarihi takip eden 10 guuml;n boyunca saðlýk yardýmlarýný alabilecek. Yardýmý kesilene iki alternatif var Ýþsizlik ouml;deneði alýnan suuml;rede veya iþten ayrýldýktan sonra belli þartlarla 100 guuml;nluuml;k suuml;rede saðlýk yardýmý alýnabileceðini souml;yledik. Peki daha sonra ne olacak? Yani; 6, 8 veya 10 ay boyunca iþsizlik ouml;deneði alýp da bu ouml;deneðin suuml;resi dolanlar, Ýþten ayrýldýktan sonra 100 guuml;n daha saðlýk yardýmýna hak kazanýp bu suuml;reyi dolduranlar, Ýþten ayrýldýðýnda 100 guuml;n saðlýk yardýmý almaya hak kazanamayýp sadece 10 guuml;n suuml;reyle saðlýk yardýmý alýp, daha sonra bu yardýmý durdurulanlar ne yapacaklar? Bu durumdaki iþsizlerimizin de iki alternatifi bulunuyor. Ya bulunduklarý ilde veya ilccedil;ede valiliðe/kaymakamlýða baþvurarak yeþil kart talebinde bulunacaklar ya da ouml;deme guuml;ccedil;leri varsa, aylýk sadece Genel Saðlýk Sigortasý primi ouml;deyerek saðlýk yardýmlarýný alacaklar. Eþ ve ccedil;ocuk da kapsamda Burada þunu da belirtelim ki iþsizlik ouml;deneði almakta olan kiþinin ccedil;alýþmayan veya adýna prim ouml;denmeyen eþi de GSS kapsamýnda olacak. Geccedil;imleri iþsizlik ouml;deneði alan kiþi tarafýndan saðlanan ana ve baba da saðlýk guuml;vencesi kapsamýnda. Ouml;te yandan 18 yaþýn altýndaki ccedil;ocuklar ise zaten anne babasýnýn durumuna bakýlmaksýzýn GSSli sayýlýyor. Bunun yanýnda ortaouml;ðretime devam eden ccedil;ocuklar 20, yuuml;ksekouml;ðretime devam eden ccedil;ocuklarsa 25 yaþlarýna kadar annebabalarýnýn uuml;zerinden hak sahibi olarak GSSli sayýlacaklar. Yeþil kart alma þartlarý deðiþti Geccedil;tiðimiz yýl Ekim ayý baþýnda yuuml;ruuml;rluuml;ðe giren sosyal guuml;venlik reformuyla birlikte yeþil kart uygulamasýnda da bazý deðiþiklikler oldu. En son duuml;zenlemelere gouml;re bir kimseye yeþil kart verilmesinde suuml;reccedil; þouml;yle iþliyor; Herhangi bir sosyal guuml;venceye sahip olmayan kiþi, ildeyse valiliðe, ilccedil;edeyse kaymakamlýða yeþil kart talebiyle baþvurur. Ýllerde il idare kurulu, ilccedil;elerde de ilccedil;e idare kurulu kiþinin baþvurusunu deðerlendirir. Bu deðerlendirme yapýlýrken; Baþvuru sahibinin gerccedil;ekten sosyal guuml;venceden yoksun olup olmadýðý, Baþvuru sahibinin ailesinde, aile iccedil;i kiþi baþý gelir tutarýnýn, asgari uuml;cretin uuml;ccedil;te birinden (buguuml;n iccedil;in 222 TL) az olup olmadýðý youml;nuuml;nden inceleme yapýlýr. Bu incelemeler sonucunda kiþinin gerekli þartlarý taþýdýðý anlaþýlýrsa, kendisine yeþil kart verilir. 2 yýllýk geccedil;iþ suuml;resi Aslýnda son sosyal guuml;venlik reformu kapsamýnda yeþil kart uygulamasýna yer verilmemiþti. Bunun yerine benzer bir uygulama ile gelir duuml;zeyi belirli bir seviyenin altýnda olanlar, SGK tarafýndan bazý test youml;ntemleriyle incelenecek ve uuml;cretsiz- primsiz GSSli sayýlacaklardý. Fakat 1 Ekim 2008 itibariyle yeþil kart uygulamasýnýn SGK tarafýndan devralýnmasý iccedil;in 2 yýllýk bir geccedil;iþ suuml;reci ouml;ngouml;ruuml;lduuml;. Dolayýsýyla 1 Ekim 2010 tarihine kadar yeþil kart baþvurularý ve incelemeler yine valiliklere ve kaymakamlýklara yapýlacak. Kart alamayan ne yapacak? Herhangi bir sosyal guuml;vencesi olmayan ve aile iccedil;i kiþi baþý gelir duuml;zeyi 222 TLden az olanlar yeþil kart alabilecek. Peki, yine herhangi bir sosyal guuml;vencesi olmamakla birlikte aile iccedil;i kiþi baþý geliri 222 TLnin uuml;zerinde olanlar ne yapacak? Bu kiþiler gelir seviyelerine gouml;re Genel Saðlýk Sigortasý primi ouml;deyecekler. Yeþil kart iccedil;in baþvuruda bulunduðu halde gelir þartlarý uymadýðý iccedil;in kart verilmeyenlerin bilgileri, valilikler ve kaymakamlýklarca SGKya iletilecek. SGK, bu kiþilerin durumlarýný inceleyecek ve bu kiþilerin aile iccedil;i gelir duuml;zeyleri; 222 ila 666 TL arasýndaysa bu kiþiler her ay 26,64 TL ouml;deyerek, n 666 ila 1332 TL arasýndaysa her ay 79,92 TL ouml;deyerek, 1332 TLden fazla ise her ay 159,84 TL ouml;deyerek, saðlýk yardýmlarýný alabilecekler. Bu arada ouml;ncelikle yeþil kart baþvurusunda bulunmayýp da doðrudan SGKya baþvuranlar gelir testi yapýlmaksýzýn en az 1332 TL gelirleri varmýþ farzedilerek 159,84 TL saðlýk primi ouml;deyecekler. BUGUuml;N GAZETES Ý |