Cinselliði abc´sinde neler var?
Psikiyatri Uzmaný Prof. Dr. Hayrettin Kara ile Beyoðlu’nda Simurg Kitabevi’nde buluþtuk. Richard Gere ile Þirin Baba’nýn bir karýþýmý. Olgun, yakýþýklý, sevimli ve bilgece bir edasý var.
Kendisi birkaç kitap satýnaldý, kitabevinde Coþkun Bey’in ikram ettiði adaçaylarýný yudumladýk. Oradan, konuþmak üzere Leylek Kafe-Restoran’a gittik. Cinsellikten konuþacaðýz. Baþlangýçta biraz ikircikliydim. Fakat Hayrettin Kara öyle ilginç ve zihin açýcý sözler söyledi ki, masadan bambaþka biri olarak kalktým.
Cinselliði nasýl algýlamalýyýz?
Cinsellik, insan davranýþlarý arasýnda en karmaþýk olaný. Çünkü kültür ile insan doðasý arasýndaki olaðanüstü etkileþim içerisinde ortaya çýkýyor. Kültürel olan ile biyolojik olanýn bu kadar iç içe geçtiði bir baþka davranýþ alaný yok. Biyolojik olduðu için de her bireyi, dolayýsýyla toplumun da tamamýný ilgilendiriyor. Cinsellik insan için beslenmek, yemek yemek gibi bir þey de deðil. Bir kültürü var, fakat cinsellikteki kadar keskin yönler taþýmýyor.
Geleneksel ve modern cinsellik arasýnda ne fark var?
Cinsellik, modern dönemlerde doðal olmaktan çýkmýþ ve daha karmaþýklaþmýþ görünüyor.
Geleneksel yasaklar giderek aþýlýyor fakat?
Cinsellik birçok yasakla çevrili ya da bastýrýlmýþ olmasýna raðmen doðallýk arzedebilir. Tabulaþtýrmanýn doðallýðý yok ettiðini düþünmek yanlýþ olur. Kültürel anlamda bakýldýðýnda da cinselliðin tabulaþtýrýlmasý normal.
Cinsellik neden yasak?
Yasak deðil aslýnda. Adam öldürmek ya da hýrsýzlýk gibi deðildir. Fakat cinsellik kültürel anlamda sýnýrlandýrýlmýþtýr. O sýnýrlar aþýldýðýnda yasaða dönüþür. Cinsel sýnýrlamalar bilinen bütün toplumlarda görülür.
BENCÝL BÝREY CÝNSEL DENEYÝMDEN PSÝKOLOJÝK TATMÝN SAÐLAYAMIYOR
Modern hayat tarzý, cinselliði sürekli gündemde mi tutuyor?
Modern insan, benlik sýnýrlarý güçlendirilen, diðer insanlardan ayrýþtýrýlan ve birey olarak güçlendirilmeye çalýþýlan bir figür. Bugün benlik sýnýrlarýmýz geçirgen deðil, paylaþmaya açýk deðiliz. Ýnsan bu kadar ayrýþtýrýlýrsa, kendi sýnýrlarýna kapanýrsa ve benlik sýnýrlarý bu kadar güçlendirilirse bunun muhakkak ki psikolojik ve kültürel yansýmalarý olacaktýr. Ýnsan kaçýnýlmaz olarak yalnýzlaþacak, kaygýlanacak, zalimleþecek, kötüleþecektir.
Modern birey kötü mü?
Kötülük insanýn içindedir, biz onun sonuçlarýný görürüz. Ýnsan kendini ancak baþkalarýyla olan iliþkileri içinde denetler ve inþa eder. Bu kadar benmerkezcilik, hakiki iliþkileri yok ediliyor. Dolayýsýyla cinsellik de bir iliþki boyutu olmaktan çýkarýlýyor. Sekse indirgeniyor.
Metalaþtýrýlýyor mu?
Cinsellik, metalaþtýrýlmaya açýk bir þeydir, günümüzde bu daha da kolaylaþtý. Çünkü insanlar cinselliði ‘tüketmeye’ hazýrlar. Ýnsani iliþkilerden mahrum kalýndýkça, bencillik yaygýnlaþtýkça, insanýn cinselliði algýlamasý tümüyle farklýlaþacaktýr. Çünkü insan artýk kendisini kendisi olarak tanýmlýyor. Halbuki önceden bir iliþki baðlamýnda tanýmlýyordu.
Ne demek bu?
‘Ben bir babayým, anneyim, kocayým, evladým ya da kardeþim’… bütün bunlarýn ötesinde ‘ben insanlýðýn bir parçasýyým’ demiyor artýk, ‘ben Murat’ým’ diyor. O zaman daha kolay kötü olabiliyor ya da içindeki kötülüðü denetleyemez hale geliyor.
Ýnsanlýktan çýkarak mý birey oluyoruz?
Böyle paradokslar var. Bireyin güçlenmesi için insani iliþkilerin zayýflamasý þart deðildi, fakat süreç öyle iþliyor.
Dolayýsýyla cinsellik de bencilce bir hal mi alýyor?
Cinsel deneyim aslýnda insanýn benlik sýnýrlarýnýn silikleþtiði bir deneyimdir. Cinsellik bu anlamda haz verici olduðu kadar iyileþtiricidir. Ýnsanýn sýnýrlarýnýn zaman zaman silikleþmesi terapötiktir. Fakat hiç sýnýrýnýn olmamasý da deliliktir. Ýnsanýn benlik sýnýrlarýnýn katý ve aþýlmaz olmasý da problemli bir durumdur. Bugünün benlik sýnýrlarý katý bireylerinin saðaltýcý bir cinsel deneyim yaþamasý da pek mümkün görünmüyor.
Cinsel deneyimin fiziksel olmayan bir yönü var yani?
Kesinlikle. Cinsel tatmin yalnýzca fiziksel nitelikli deðildir. Ayný zamanda moral bir tatmindir. Çünkü cinsel deneyim, yalnýzlýðý aþmanýn bir yoludur. Günümüzde cinsel iliþkilerden bedensel tatmin saðlanýrken, moral tatmin saðlanamýyor. Bu aslýnda pornografinin iþlevidir. Pornografinin yaygýn bir þekilde tüketilmesi de, cinsel sorunlarýn yaygýnlýðýnýn bir göstergesi. Çünkü pornografi cinselliðin moral kazançlarýný sunamaz.
Vay canýna?
Fiziksel ihtiyaçlarýmýz ile psikolojik ihtiyaçlarýmýz çok karmaþýk bir þekilde birbirine baðlýdýr. Pornografi mekanik bir yön taþýr, yalnýzlýðý aþmanýn bir yolu ya da çaresi deðildir.