Sinsi hastalýðýn tek çaresi
Kemikleriniz zayýflayýp kýrýlabilir, ya da erime olabilir. En yaygýn iskelet hastalýðýna karþý en iyi ve tek besin kaynaðý bu..
Osteoporoz Hasta Derneði Baþkaný Prof. Dr. Ülkü Akarýrmak, kalsiyum açýsýndan çok zengin olan pekmezin, osteoporoz (kemik erimesi) riskini azaltmakta yararlý bir gýda olduðunu söyledi.
Akarýrmak, “kemik erimesi” ya da “kemik zayýflamasý” olarak da bilinen osteoporozun, kemik miktarýndaki azalma ve kemik kalitesindeki bozulma nedeniyle kemiklerin zayýflamasý ve kýrýlmaya çok yatkýn bir hale gelmesiyle oluþan bir hastalýk olduðunu belirtti.
Osteoporozun dünyada en yaygýn görülen bir iskelet sistemi hastalýðý olduðuna, bu hastalýða baðlý kemik kýrýklarýnýn giderek önemli bir halk saðlýðý soruna haline geldiðine dikkati çeken Akarýrmak, “kemiklerin geliþmesinde ve korunmasýnda beslenmenin çok önemli rolü var. Uygun beslenilerek osteoporozdan korunulabilir” dedi.
Kalsiyum bakýmýndan zengin beslenmenin osteoporozdan korunma açýsýndan çok önemli olduðunu ifade eden Akarýrmak, þöyle konuþtu:
“Kalsiyum bakýmýndan zengin beslenme yanýnda elbette dikkat edilmesi gereken baþka faktörler de var. Yetersiz D vitamini alýmý, proteinin ve sodyumun fazla miktarda alýnmasý, yetersiz çinko, florid alýnmasý, B, C ve K vitamini yetersizliði, aþýrý alkol ve kahve tüketimi bu faktörlere örnek verilebilir.
Bunlar içinde kalsiyum bakýmýndan zengin beslenme çok önemli. Kalsiyum ihtiyacý yaþam süreci içinde deðiþkenlik gösterir. Ýskeletin hýzla büyümekte olduðu çocukluk ve ergenlik döneminde, gebelik ve emzirme sýrasýnda vücudun kalsiyum ihtiyacý daha fazla. Menopoz sonrasý dönemdeki kadýnlarýn ve yaþlý erkeklerin daha fazla kalsiyuma ihtiyaçlarý var. Eðer yeterli kalsiyum alýnmazsa vücudumuz bu ihtiyacýný en büyük kalsiyum deposu olan kemiklerden karþýlar. Bu da osteoporoza neden olur.”
KALSÝYUM DEPOSU PEKMEZ
Prof. Dr Akarýrmak, pekmezin yaný sýra süt, yoðurt, peynir, dondurma gibi yað oraný düþük süt ürünlerinin, brokoli, pazý ve ýspanak gibi koyu yeþil yapraklý sebzelerin, baklagillerin, fýndýðýn, deniz ürünleri ile badem, portakal suyu, tahýllar ve tam ekmeðin zengin kalsiyum kaynaklarý olduðunu kaydetti.
Bu ürünler arasýnda yer alan pekmezin “kalsiyum deposu” olarak da adlandýrýlabileceðini ifade eden Akarýrmak, “dünyada giderek daha önemli bir halk saðlýðý problemine dönüþen osteoporoza baðlý kemik kýrýlmalarýnýn önüne geçilmesi için pekmez tüketim alýþkanlýðýnýn yaygýnlaþtýrýlmasýnda fayda var” diye konuþtu.
Akarýrmak, Türkiye´de yoðun olarak üretimi yapýlan üzüm, incir ve dutun ezilerek ve kaynatýlarak hazýrlanan bir gýda olan pekmezin zengin bir kalsiyum kaynaðý olmasý yanýnda ucuz sayýlabilecek bir ürün olduðunu ifade ederek, sözlerini þöyle sürdürdü:
“Biz özellikle kýrsal yerleþim yerlerinde yaþayanlarýn beslenmesinde pekmezin hala var olduðunu biliyoruz. Ama pekmez nerede yaþarsa yaþasýn ve hangi yaþ grubundan olursa olsun herkesin tüketmesi gereken saðlýklý bir ürün. Ebeveynler pekmezle deðiþik tatlar hazýrlayarak çocuklarýna pekmezi sevdirebilirler, kendileri de kalsiyum gereksinimlerini pekmezle karþýlayabilirler. Örneðin pekmez yoðurda katýlarak keyifle tüketilebilir. Peynirin üzerine konularak tüketilebilir. Pekmez þerbet yapýlarak da alýnabilir.
Ayrýca geleneksel tahin pekmez olarak, þeker yerine konmak üzere pasta gibi ürünler için de pekmez düþünülebilir. Ancak kilo sorunu ve þeker hastasý olanlarý kalori ve þeker alýmý yönünden de uyarmak gereklidir. Þüphesiz pekmez tek kalsiyum kaynaðý deðil ama pekmezin çok önemli bir kalsiyum kaynaðý olduðunu söylemek yanlýþ olmaz. Çünkü, 100 gram pekmezde 400 miligram kalsiyum var, bu oldukça yüksek bir miktar. Kalsiyum bakýmýndan zengin olduðu bilinen yaðsýz sütün bir bardaðýnda 245, 100 gram yoðurtta 350 miligram kalsiyum var.”
“KADINLAR DAHA DÝKKATLÝ OLMALI”
Akarýrmak, insanlarýn günlük kalsiyum gereksiniminin yaþ grubuna cinsiyete göre farklýlýk gösterdiðini belirtti.
Günlük alýnmasý gereken kalsiyum miktarýnýn 1-3 yaþ grubundakiler için 500 miligram olduðunu kaydeden Akarýrmak, bu miktarýn 4-8 yaþ grubundakiler için 800, 9-18 yaþ grubundakiler için 1.300, 19-50 yaþ grubundakiler için 1.000, 50 ve üstü yaþ grubundakiler için ise 1.200 miligram olduðunu bildirdi. Akarýrmak, gebe ya da emziren kadýnlarýn günlük almasý gereken kalsiyum miktarýnýn ise 1.200 - 1.500 miligram olduðunu bildirdi.
Akarýrmak, osteoporozdan korunmak için yeterli kalsiyum alýnmasýnýn yaný sýra þu önerilerde bulundu:
“Düzenli hekime gidilmeli, çünkü hastalýðýn erken teþhisi çok önemli. Kiþi kemik yoðunluðunu hekimin uygun göreceði sýklýkta ölçtürmeli. Kalsiyum yanýnda yeterince magnezyum ve C vitamini alýnmasýna dikkat edilmeli. Tuz alýmý azaltýlmalý, lifli besinler tercih edilmeli. Tedavide önemli baþarýlar elde ediliyor olsa bile asýl hedef osteoporozdan korunmak olmalý.
Kadýnlar osteoporoz konusunda erkeklere oranla daha dikkatli olmalýlar. Çünkü, kadýnlarda kemik yapýsýnýn zayýflamasý daha hýzlý. Kadýnlarda, özellikle menopozdan sonra görülen hýzlý kemik kaybý, kemik yapýsýnýn zayýflamasýna ve osteoporozun ortaya çýkmasýna neden olabilir. Osteoporoz kadýnlarda erkeklerden daha sýktýr, çünkü, kadýnlar erkeklere göre daha az kemik kütlesine sahiptir.”
Akarýrmak, “kemik erimesi” ya da “kemik zayýflamasý” olarak da bilinen osteoporozun, kemik miktarýndaki azalma ve kemik kalitesindeki bozulma nedeniyle kemiklerin zayýflamasý ve kýrýlmaya çok yatkýn bir hale gelmesiyle oluþan bir hastalýk olduðunu belirtti.
Osteoporozun dünyada en yaygýn görülen bir iskelet sistemi hastalýðý olduðuna, bu hastalýða baðlý kemik kýrýklarýnýn giderek önemli bir halk saðlýðý soruna haline geldiðine dikkati çeken Akarýrmak, “kemiklerin geliþmesinde ve korunmasýnda beslenmenin çok önemli rolü var. Uygun beslenilerek osteoporozdan korunulabilir” dedi.
Kalsiyum bakýmýndan zengin beslenmenin osteoporozdan korunma açýsýndan çok önemli olduðunu ifade eden Akarýrmak, þöyle konuþtu:
“Kalsiyum bakýmýndan zengin beslenme yanýnda elbette dikkat edilmesi gereken baþka faktörler de var. Yetersiz D vitamini alýmý, proteinin ve sodyumun fazla miktarda alýnmasý, yetersiz çinko, florid alýnmasý, B, C ve K vitamini yetersizliði, aþýrý alkol ve kahve tüketimi bu faktörlere örnek verilebilir.
Bunlar içinde kalsiyum bakýmýndan zengin beslenme çok önemli. Kalsiyum ihtiyacý yaþam süreci içinde deðiþkenlik gösterir. Ýskeletin hýzla büyümekte olduðu çocukluk ve ergenlik döneminde, gebelik ve emzirme sýrasýnda vücudun kalsiyum ihtiyacý daha fazla. Menopoz sonrasý dönemdeki kadýnlarýn ve yaþlý erkeklerin daha fazla kalsiyuma ihtiyaçlarý var. Eðer yeterli kalsiyum alýnmazsa vücudumuz bu ihtiyacýný en büyük kalsiyum deposu olan kemiklerden karþýlar. Bu da osteoporoza neden olur.”
KALSÝYUM DEPOSU PEKMEZ
Prof. Dr Akarýrmak, pekmezin yaný sýra süt, yoðurt, peynir, dondurma gibi yað oraný düþük süt ürünlerinin, brokoli, pazý ve ýspanak gibi koyu yeþil yapraklý sebzelerin, baklagillerin, fýndýðýn, deniz ürünleri ile badem, portakal suyu, tahýllar ve tam ekmeðin zengin kalsiyum kaynaklarý olduðunu kaydetti.
Bu ürünler arasýnda yer alan pekmezin “kalsiyum deposu” olarak da adlandýrýlabileceðini ifade eden Akarýrmak, “dünyada giderek daha önemli bir halk saðlýðý problemine dönüþen osteoporoza baðlý kemik kýrýlmalarýnýn önüne geçilmesi için pekmez tüketim alýþkanlýðýnýn yaygýnlaþtýrýlmasýnda fayda var” diye konuþtu.
Akarýrmak, Türkiye´de yoðun olarak üretimi yapýlan üzüm, incir ve dutun ezilerek ve kaynatýlarak hazýrlanan bir gýda olan pekmezin zengin bir kalsiyum kaynaðý olmasý yanýnda ucuz sayýlabilecek bir ürün olduðunu ifade ederek, sözlerini þöyle sürdürdü:
“Biz özellikle kýrsal yerleþim yerlerinde yaþayanlarýn beslenmesinde pekmezin hala var olduðunu biliyoruz. Ama pekmez nerede yaþarsa yaþasýn ve hangi yaþ grubundan olursa olsun herkesin tüketmesi gereken saðlýklý bir ürün. Ebeveynler pekmezle deðiþik tatlar hazýrlayarak çocuklarýna pekmezi sevdirebilirler, kendileri de kalsiyum gereksinimlerini pekmezle karþýlayabilirler. Örneðin pekmez yoðurda katýlarak keyifle tüketilebilir. Peynirin üzerine konularak tüketilebilir. Pekmez þerbet yapýlarak da alýnabilir.
Ayrýca geleneksel tahin pekmez olarak, þeker yerine konmak üzere pasta gibi ürünler için de pekmez düþünülebilir. Ancak kilo sorunu ve þeker hastasý olanlarý kalori ve þeker alýmý yönünden de uyarmak gereklidir. Þüphesiz pekmez tek kalsiyum kaynaðý deðil ama pekmezin çok önemli bir kalsiyum kaynaðý olduðunu söylemek yanlýþ olmaz. Çünkü, 100 gram pekmezde 400 miligram kalsiyum var, bu oldukça yüksek bir miktar. Kalsiyum bakýmýndan zengin olduðu bilinen yaðsýz sütün bir bardaðýnda 245, 100 gram yoðurtta 350 miligram kalsiyum var.”
“KADINLAR DAHA DÝKKATLÝ OLMALI”
Akarýrmak, insanlarýn günlük kalsiyum gereksiniminin yaþ grubuna cinsiyete göre farklýlýk gösterdiðini belirtti.
Günlük alýnmasý gereken kalsiyum miktarýnýn 1-3 yaþ grubundakiler için 500 miligram olduðunu kaydeden Akarýrmak, bu miktarýn 4-8 yaþ grubundakiler için 800, 9-18 yaþ grubundakiler için 1.300, 19-50 yaþ grubundakiler için 1.000, 50 ve üstü yaþ grubundakiler için ise 1.200 miligram olduðunu bildirdi. Akarýrmak, gebe ya da emziren kadýnlarýn günlük almasý gereken kalsiyum miktarýnýn ise 1.200 - 1.500 miligram olduðunu bildirdi.
Akarýrmak, osteoporozdan korunmak için yeterli kalsiyum alýnmasýnýn yaný sýra þu önerilerde bulundu:
“Düzenli hekime gidilmeli, çünkü hastalýðýn erken teþhisi çok önemli. Kiþi kemik yoðunluðunu hekimin uygun göreceði sýklýkta ölçtürmeli. Kalsiyum yanýnda yeterince magnezyum ve C vitamini alýnmasýna dikkat edilmeli. Tuz alýmý azaltýlmalý, lifli besinler tercih edilmeli. Tedavide önemli baþarýlar elde ediliyor olsa bile asýl hedef osteoporozdan korunmak olmalý.
Kadýnlar osteoporoz konusunda erkeklere oranla daha dikkatli olmalýlar. Çünkü, kadýnlarda kemik yapýsýnýn zayýflamasý daha hýzlý. Kadýnlarda, özellikle menopozdan sonra görülen hýzlý kemik kaybý, kemik yapýsýnýn zayýflamasýna ve osteoporozun ortaya çýkmasýna neden olabilir. Osteoporoz kadýnlarda erkeklerden daha sýktýr, çünkü, kadýnlar erkeklere göre daha az kemik kütlesine sahiptir.”