Damacana suda tehlike!
amacanadaki suyun hava ya da güneþe maruz kalmasý ölümle sonuçlanabilecek hastalýklara yol açýyor
Ülkemizde de son yýllarda kiþi baþýna kullaným oraný artan damacanadaki suyun hava ya da güneþe maruz kalmasýnýn, kiþiyi ölümle sonuçlanan hastalýklara kadar götürebilen mikroorganizmalarýn üremesine neden olduðu belirtildi.
Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Týp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalý Baþkaný Prof. Dr. Fatih Köksal, “þiþe suyu” olarak bilenen iþlenmiþ suyu saðlýk açýsýndan desteklediklerini, ancak kullaným süresi ve bekletildiði ortama dikkat edilmediðinde enfeksiyon hastalýklarýna yol açabidiðini belirtti. Þiþe sularýnýn, bulunduklarý ortam ve temizlik kurallarýna uyulmadýðý takdirde hepatit yapan virüsler dahil tüberküloz, ishal ve daha birçok enfeksiyon hastalýðýnýn oluþumuna zemin hazýrladýðýný ifade eden Prof. Dr. Fatih Köksal, þunlarý söyledi: “Vücudun yüzde 70’ini oluþturan su, vücutta bir elektrik cihazýndaki kablo görevini üstlenir. Bu nedenle hücreler arasý iletiþim, enzimler, hormonlar ve bütün metabolizmayla ilgili faaliyetleri saðlayan suyun çok saðlýklý olmasý gerekir.”
Prof. Dr. Köksal, þiþe sularýnýn iþlenmiþ olmasý nedeniyle doðal olarak deðerlendirilemeyeceðini ifade ederek, “Teknolojinin yardýmý ile her tür su iþleme tabi olarak içilebilir niteliðe getirilebilir ve iþlenmiþ su olarak tanýmlanabilir. Ancak, bunlarýn da týpký diðer gýda ürünleri gibi raf ömrü vardýr. Bu ömür, suyun ambalaj malzemesi, saklama koþullarý ve iþletme koþullarýna baðlýdýr” dedi.
Ev ve iþyerlerinde çoðunlukla “damacana” tabir edilen plastik þiþelerde kullanýlan suyun mutlaka serin, güneþ ýþýðýndan uzak ve kuru ortamlarda saklanmasý gerektiðine dikkati çeken Prof. Dr. Köksal, þunlarý kaydetti:
“Su þiþesinin etrafýnda suya ve ambalaj maddesine etki edecek kokulu maddeler bulundurulmamalý. Damacanadaki suyun hava ya da güneþe maruz kalmasý zararlý mikroorganizmalarýn üremesine neden oluyor. Su þiþesinin kapaðý bir kez açýldýðýnda hava ile temas ettiðinden 10-15 saatte tüketilmeli. En fazla bir günde tüketilebilecek gramajdaki suyun kapaðý açýlmalý. Ev ve iþyerlerindeki kiþi sayýsý ve ortalama tüketim dikkate alýnarak damacana suyunun gramajý tespit edilmeli. Bu durumda özellikle evlerde kullanýlan 19 litrelik damacana sularýn kapaðý açýldýðýnda ne þekilde saklanýrsa saklansýn günlerce kullanýlmasý sakýncalý.”
Prof. Dr. Köksal, suyun renksiz, berrak, kokusuz ve tatsýz olanýnýn tercih edilmesi gerektiðini belirterek, “Çünkü suyun kokusunu, rengini ve berraklýðýný bozan mikroorganizmalar oluyor” dedi.
POMPA KÝRLÝLÝÐÝ
Prof. Dr. Köksal, birçok kiþinin ev ve iþyerlerinde “su sebili” diye tabir edilen cihazlarýn yaný sýra pompalý damacana kapaklarýnýn da bulunduðunu belirterek, þunlarý söyledi:
“Sebil cihazýna yerleþtirilen damacanadaki suyun kapaðý da delindiði için havayla temas ediyor. Bu yüzden kullaným süresinde kriterler burada da dikkate alýnmalý. Pompalý damacanalarýn ise pompa temizliðine dikkat edilmeli. Bu pompalarýn kirliliði gözle de tespit edilebilir. Suya doðrudan temas eden pompa ve ‘cooler’ diye tabir edilen aparatýnýn temizliði yapýlmadýðýnda havada ve ortamda bulunan mikroorganizmalar, kokular veya yabancý maddeler pompa üzerinde birikip suya bulaþacaktýr. Bulaþan bu mikroorganizmalar zamanla çoðalarak kaplarda beyaz, yeþil ya da kahverengi kümeler meydana getirebilir veya suyun tadýnda ve kokusunda istenmeyen deðiþikliklere neden olabilirler.”
KÝÞÝ BAÞI TÜKETÝM
Türkiye’de 2006’da kiþi baþý 91 litre olan iþlenmiþ su tüketiminin, geçen yýl 100 litreye ulaþtýðýný belirten Prof. Dr. Köksal, Avrupa ülkelerinde ise bu miktarýn birkaç katý olduðunu belirtti.
Prof. Dr. Köksal, gelir ve eðitim seviyesi yükseldikçe þiþe suyuna da talep artacaðýndan saðlýklý suyun kriterlerinin de herkesçe bilinmesi gerektiðini sözlerine ekledi.
Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Týp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalý Baþkaný Prof. Dr. Fatih Köksal, “þiþe suyu” olarak bilenen iþlenmiþ suyu saðlýk açýsýndan desteklediklerini, ancak kullaným süresi ve bekletildiði ortama dikkat edilmediðinde enfeksiyon hastalýklarýna yol açabidiðini belirtti. Þiþe sularýnýn, bulunduklarý ortam ve temizlik kurallarýna uyulmadýðý takdirde hepatit yapan virüsler dahil tüberküloz, ishal ve daha birçok enfeksiyon hastalýðýnýn oluþumuna zemin hazýrladýðýný ifade eden Prof. Dr. Fatih Köksal, þunlarý söyledi: “Vücudun yüzde 70’ini oluþturan su, vücutta bir elektrik cihazýndaki kablo görevini üstlenir. Bu nedenle hücreler arasý iletiþim, enzimler, hormonlar ve bütün metabolizmayla ilgili faaliyetleri saðlayan suyun çok saðlýklý olmasý gerekir.”
Prof. Dr. Köksal, þiþe sularýnýn iþlenmiþ olmasý nedeniyle doðal olarak deðerlendirilemeyeceðini ifade ederek, “Teknolojinin yardýmý ile her tür su iþleme tabi olarak içilebilir niteliðe getirilebilir ve iþlenmiþ su olarak tanýmlanabilir. Ancak, bunlarýn da týpký diðer gýda ürünleri gibi raf ömrü vardýr. Bu ömür, suyun ambalaj malzemesi, saklama koþullarý ve iþletme koþullarýna baðlýdýr” dedi.
Ev ve iþyerlerinde çoðunlukla “damacana” tabir edilen plastik þiþelerde kullanýlan suyun mutlaka serin, güneþ ýþýðýndan uzak ve kuru ortamlarda saklanmasý gerektiðine dikkati çeken Prof. Dr. Köksal, þunlarý kaydetti:
“Su þiþesinin etrafýnda suya ve ambalaj maddesine etki edecek kokulu maddeler bulundurulmamalý. Damacanadaki suyun hava ya da güneþe maruz kalmasý zararlý mikroorganizmalarýn üremesine neden oluyor. Su þiþesinin kapaðý bir kez açýldýðýnda hava ile temas ettiðinden 10-15 saatte tüketilmeli. En fazla bir günde tüketilebilecek gramajdaki suyun kapaðý açýlmalý. Ev ve iþyerlerindeki kiþi sayýsý ve ortalama tüketim dikkate alýnarak damacana suyunun gramajý tespit edilmeli. Bu durumda özellikle evlerde kullanýlan 19 litrelik damacana sularýn kapaðý açýldýðýnda ne þekilde saklanýrsa saklansýn günlerce kullanýlmasý sakýncalý.”
Prof. Dr. Köksal, suyun renksiz, berrak, kokusuz ve tatsýz olanýnýn tercih edilmesi gerektiðini belirterek, “Çünkü suyun kokusunu, rengini ve berraklýðýný bozan mikroorganizmalar oluyor” dedi.
POMPA KÝRLÝLÝÐÝ
Prof. Dr. Köksal, birçok kiþinin ev ve iþyerlerinde “su sebili” diye tabir edilen cihazlarýn yaný sýra pompalý damacana kapaklarýnýn da bulunduðunu belirterek, þunlarý söyledi:
“Sebil cihazýna yerleþtirilen damacanadaki suyun kapaðý da delindiði için havayla temas ediyor. Bu yüzden kullaným süresinde kriterler burada da dikkate alýnmalý. Pompalý damacanalarýn ise pompa temizliðine dikkat edilmeli. Bu pompalarýn kirliliði gözle de tespit edilebilir. Suya doðrudan temas eden pompa ve ‘cooler’ diye tabir edilen aparatýnýn temizliði yapýlmadýðýnda havada ve ortamda bulunan mikroorganizmalar, kokular veya yabancý maddeler pompa üzerinde birikip suya bulaþacaktýr. Bulaþan bu mikroorganizmalar zamanla çoðalarak kaplarda beyaz, yeþil ya da kahverengi kümeler meydana getirebilir veya suyun tadýnda ve kokusunda istenmeyen deðiþikliklere neden olabilirler.”
KÝÞÝ BAÞI TÜKETÝM
Türkiye’de 2006’da kiþi baþý 91 litre olan iþlenmiþ su tüketiminin, geçen yýl 100 litreye ulaþtýðýný belirten Prof. Dr. Köksal, Avrupa ülkelerinde ise bu miktarýn birkaç katý olduðunu belirtti.
Prof. Dr. Köksal, gelir ve eðitim seviyesi yükseldikçe þiþe suyuna da talep artacaðýndan saðlýklý suyun kriterlerinin de herkesçe bilinmesi gerektiðini sözlerine ekledi.