Biri Bizi Hasta Ediyor
Dünya deðiþiyor… Hava, su, ormanlar, evler, meslekler, otomobiller, telefonlar, yediklerimiz, içtiklerimiz, giydiklerimiz, ilaçlarýmýz, doktorlarýmýz, hastanelerimiz… Dünyadaki deðiþimin saðlýkta olumsuz yaþandýðýna birçok eleþtiri ve tepki var.
Ancak bu kez büyük bir tepki ve cesurca bir çýkýþ týbbýn bizzat içinden, Þubat ayýnda Ýstanbul Üniversitesi Cerrahpaþa Týp Fakültesi’nden emekli olan Göðüs Hastalýklarý Uzmaný Prof. Dr. Ahmet Küçükusta’dan geliyor…
Prof. Dr. Küçükusta, silah ve uyuþturucudan sonra dünyanýn en kârlý sektörü olduðuna inanýlan ilaç sektörünü, hastaneleri ve doktorlarý Hayykitap’tan çýkan akýcý ve anlaþýlýr bir dille kaleme aldýðý ´Biri Bizi Hasta Ediyor´ kitabýyla eleþtiriyor…
Þeytanýn aklýna dahi gelmeyecek ilaç pazarlama taktikleri, yapýlan gizli reklamlar, icat edilen yeni hastalýklarla kârlýlýðýn gitgide yüksek tutulduðuna dikkat çeken Prof. Dr. Küçükusta meslektaþlarýna da aynayý çeviriyor. Doktorlarýn yataktan diþ macununa, çocuk bezinden kadýn baðýna çeþitli ürünlerin reklamlarýnda boy göstermelerini yanlýþ bulan Prof. Dr. Küçükusta bunlarýn Türkiye’ye ait olmadýðýna dünyadaki saðlýk sektörünün yansýmasý olduðuna dikkat çekiyor. Daha önce internet ve gazetelerde yazdýðý yazýlarýný topladýðý kitabýyla ilgili görüþtüðümüz Prof. Dr. Küçükusta sonuçta kayba uðrayanýn vatandaþ olduðunu belirtiyor.
KAYNANANIN KONGREDE ÝÞÝ NE?
# Emekliliðin tadýný çýkaracakken, böyle bir kitapla karþýmýza çýktýnýz. Meslektaþlarýnýz tepki gösterdi mi?
Hem olumlu hem de olumsuz tepkiler alýyorum. Özellikle hekim-ilaç endüstrisi iliþkisi tüm dünyada çok ciddi problem. Sadece Türkiye’ye özgü deðil. Dünya genelinde ilaç firmalarýnýn politikalarýndan kaynaklanýyor. Kongreler, promosyonlar, ilaç reklamý…
# Hangi yaklaþýmdan rahatsýzsýnýz?
Ýlaç firmalarýnýn doktorlarý bedavacý olarak görmelerinden rahatsýzým. Ýlacýn reklamý doktora bile yapýlmamalý. Ýlaç firmalarý ise býrakýn doktoru, halka da gazoz gibi, çiklet gibi reklamýnýn yapýlmasý peþindeler.
# Týp kongrelerine bazý doktorlarýn ilaç firmasý sponsorluðunda katýlmasý iliþki dengesini bozuyor mu?
Kesinlikle. Kongrelerin bir anlamý kalmadý; internette, bütün bilimsel çalýþmalarý takip edebiliyoruz. Oysa dünya kongrelerine Ýngilizce adýný söyleyemeyecek Araplar, Ýtalyanlar, Ýspanyollar bile geliyor. Ne konuþuluyor da ne dinliyor, belirsiz?
# Kongrelerin fiyatlarý aþaðýya çekilebilir mi?
Bir týp kongresine katýlýmýnýn maliyeti bin ila bin 500 YTL arasýnda. Kongreler özel olarak çok pahalý hale getirildi. Kayýt ücretleri yüksek, birçok kongre de Antalya’nýn lüks plaj otellerinde düzenleniyor. Kongrelere eþleri, sevgilileri, çocuklarý ve hatta kaynanasý ile biraz da tatil yapmaya gidenlerin sayýlarýnýn artmasý, bilimsel özelliklerinden ziyade ‘turistik toplantýlar’ haline geldiðini anlatýyor.
# Gereksiz yere ilaç yazýlmasýný da eleþtiriyorsunuz…
Ýlacý yazarken eþdeðeri varsa, orijinalini yazmam. Yarayýp yaramadýðýna bakarým, ikinci adým fiyatýdýr. Astým uzmanýyým. Alanýmda yaþanan basit bir gerçek var: Astým tedavisi görenlerin çoðu hasta deðil. Nefesim daralýyor diyen, panik atak, sinir hastasý vs. olan bir kiþiye astým teþhisi konuluyor. Astým hastalarýnýn yüzde 10’u sürekli ilaç kullanmayý gerektirir. Oysa gerekmediði halde kortizon ilaçlarý, pahalý nefes açýcýlar herkese kullandýrýlýyor.
# Bu kitapla bir çaðrý mý yapýyorsunuz?
Kitap, meslektaþlarýma da bir çaðrý. Bu, global ilaç endüstrisinin sorunu, Türkiye’nin halledilebileceði bir sorun deðil. Verilen bir fincan kahvenin, bir kalemin bile rüþvet olarak kabul edilmesi gerektiðini düþünüyorum. Çünkü tüm bu pazarlama taktiklerine harcanan para ilacýn üzerine konuluyor ve pahalý satýlmasýna sebep oluyor.
Bu hastalýklar tartýþýlýyor
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta kitabýnda, ilaç sektörünün de ‘desteðiyle’ yeni hastalýklar ortaya çýktýðýný söylüyor. Ýþte birkaçý:
KOLESTEROL: Yüksek kolesterol tek baþýna bir hastalýk deðil, gelecekte kalp hastalýðý veya inme ihtimallerini artýrabilecek birçok risk faktöründen sadece biri. Anlamlý bir kanýt olmadan herkese ilaç yazýlýyor.
OSTEOPOROZ: Hastalýk deðil, yaþlanmanýn getirdiði doðal bir süreçtir. Bir ölçüm yapýlýyor, herkese bir ilaç daðýtýlýyor.
REFLÜ: Yattýðý zaman reflü yaþamayan kiþi yoktur. Pat diye herkese reflüye iyi gelen ilaç verilmemesi lazým.
Gereksiz yere röntgen ve tomografi çektirmeyin
# Röntgen ve tomografi, insan vücuduna zararlý. Yüzde 90’ýna hastayý muayene ederek ve dinleyerek teþhis koyabilirsiniz. Yüzde 10 hastada tahlil ve film ihtiyacý duyarsýnýz. Her öksürüyorum, baþým aðrýyor diyene tomografi çektirilmez.
# Bilgisayarlý tomografi sýrasýnda hastanýn aldýðý ýþýn dozu bir akciðer röntgeninin 500, mamografi filminin 100 misli daha fazla.
# Tek bir tüm vücut tomografisi sýrasýnda maruz kalýnan radyasyon, kanser riskini yüzde 1 oranýnda artýrmaktadýr.
# 45 yaþýndan baþlayarak 30 yýl tomografi çektiren her 50 hastanýn birinde tümör oluþuyor.
# Tomografi çekimi sýrasýnda alýnan radyasyon 13 miligray olup bu miktar Hiroþima’da atom bombasýnýn atýldýðý yerin 1.5 mil uzaðýnda bulunan insanlarýn aldýðý radyasyona eþittir.
(Türkan Yýlmazer)