Kozmetik ve ilaç tehdit ediyor
Suya karýþan kimyasallar her yýl iki milyon insanýn ölümüne neden oluyor.
Hacettepe Üniversitesi Kimya Bölüm Baþkaný Prof. Dr. Adil Denizli, ilaçlar ve kozmetik ürünlerin atýklarýnýn kanalizasyona karýþmasýnýn sakýncalarýna dikkati çekti.
Prof. Dr. Adil Denizli, kimyasal ürünlerin atýklarýnýn doðayý kirleterek, canlýlarý olumsuz etkilediðini belirtti.
Doðal sularý kirleten en önemli unsurlardan birinin de ilaç ve kozmetiklerde bulunan ´´hormonlar´´ olduðunu ifade eden Denizli, ´´Doðal sularýmýzdaki mikrokirleticilerden hormonlarýn, sudaki canlýlarý kýskacýna alýp, besin zinciriyle bize ulaþabilme yollarýndan biri ilaçlar. Sulara karýþan ilaçlar gelecekte ciddi saðlýk sorunlarýna yol açacak´´ diye konuþtu.
´´ÝDRAR, DIÞKI VE DUÞ SIRASINDA SUYA KARIÞIYOR´´
Ýlaçlarýn çevresel etkileri üzerinde bugüne kadar çok durulmadýðýný belirten Prof. Dr. Denizli, organik atýklardan oluþan kirleticiler gibi sulardaki ilaç varlýðýnýn da dünya çapýnda giderek önemi artan bir konu olmaya baþladýðýný kaydetti.
Avrupa, ABD ve Asya´da incelenen sularda psikiyatrik, analjezik ve antibiyotik türünde ilaç atýklarýnýn tespit edildiðini aktaran Denizli, bu kýtalarda 2002´de çevre sularda yapýlan analizlerde yüksek oranda ilaç atýðý bulunduðunu bildirdi.
Ýlaçlardan kalan atýklarýn idrar, dýþký yoluyla veya duþ sýrasýnda suya karýþtýðýný belirten Denizli, canlý organizmalarla etkileþimde bulunmak üzere tasarlanan bu maddelerin, sudaki canlýlarý kýsa sürede etkilediðini, bunun da ekosistem ve insanlar için potansiyel tehlike oluþturduðunu bildirdi.
CÝNSÝYETSÝZ BALIKLAR BULUNDU´´
Prof. Dr. Adil Denizli, çok sayýda doðum kontrol hapý ve bir çok kozmetik ürünün bileþiminde hormon bazlý malzemelerin yer aldýðýný ifade etti.
Son yýllarda doðal sularda çok sayýda ´´cinsiyetsiz balýk´´ bulunduðunu, bu durumun biliminsanlarýný ´´hormon´´larýn etkilerini düþünmeye yönelttiðini kaydeden Denizli, yapýlan araþtýrmalarda su veya su ürünlerinde, aðrý kesicilerden ´´asetaminofen´´, antimikrobiyal sabunlardan ´´triklosan´´ gibi kimyasallarýn ortaya çýktýðýný kaydetti.
Suya karýþan ilaçlarýn insanlarý ne þekilde etkileyeceðinin tam olarak belirlenmediðini ancak su canlýlarý üzerinde çok önemli etkiler yarattýðýný belirten Denizli, ´´Bu canlýlar, 7 gün 24 saat bu bileþiklere maruz kalýyorlar. Özellikle doðum kontrol haplarý, hormon tedavilerinde kullanýlan diþi seks hormonu içeren ilaçlar ve kozmetik ürün atýklarýnýn yüksek oranlarda kanalizasyonlara karýþmasý sudaki organizmalar üzerinde yýkýcý etki yaratýyor´´ diye konuþtu.
Denizli, düþük düzeyde bile olsa bu tür bileþiklerin, su canlýlarý üzerinde ´teþhis edilemeyen´´, ´´dikkat çekmeyen´´, yavaþ biriken etkilere neden olabileceðini hatta yeni su canlýlarýnýn ortaya çýkmasýna´´ yol açabileceðini söyledi.
Diðer taraftan bu tür kirleticilerin bakterilerde direnç geliþimine neden olabileceðini kaydeden Denizli, ABD Gýda ve Ýlaç Dairesi´nin bu konuyla ilgili araþtýrmalar yürüttüðünü de ekledi.
´´HER YIL ÝKÝ MÝLYON ÝNSANIN ÖLÜMÜNE NEDEN OLUYOR´´
Prof. Dr. Adil Denizli, ´´sudaki kimyasallarýn, çoðunluðu beþ yaþýn altýnda olmak üzere, her yýl iki milyon insanýn ölümüne neden olduðunu´´ belirtti.
Yüzey ve yer altý sularýnýn artan þekilde kimyasal maddelerle kirlenmesinin, sudaki yaþam ve insan üzerinde uzun vadeli ve tehlikeli sonuçlar doðurmasýnýn beklendiðini kaydeden Denizli, ´´Her yýl yaklaþýk 300 milyon ton endüstriyel ve tüketiciler tarafýndan kullanýlan yapay bileþiklerin atýklarý, tarýmsal olarak kullanýlan 140 milyon ton gübre ve bir kaç milyon ton tarýmsal ilaç ve kazayla 0,4 milyon ton petrol ve petrol ürünleri doðal sulara karýþýyor´´ dedi.
Bu tür mikrokirleticilerin sudan arýtýlmasýnýn zor olduðunu ifade eden Denizli, bazý kimyasal maddelerin hiç yýkýma uðramadan su ya da havayla kaynaðýndan çok uzaða taþýnabildiðini belirtti
´´KULLANMADIÐINIZ ÝLAÇLARI KANALÝZASYONA DÖKMEYÝN
Denizli, bir çok insanýn kullaným tarihi geçmiþ ilaçlarý doðrudan kanalizasyon sistemlerine boþalttýðýný, bu durumun da sularýn kirlenmesine neden olduðunu belirtti.
Birçok ülkede çöp olarak deðerlendirilen ilaçlarýn hastanelerde, bakým evlerinde veya evlerde özel olarak toplanmasýna yönelik uygulamalara baþlandýðýný anlatan Denizli, ´´Bazý ülkelerde ilaç geri toplama üniteleri oluþturuldu. Bazýlarýnda ise ilaçlar yakýlarak imha edilmek üzere biriktirilen zararlý evsel atýk listesine alýndý´´ diye konuþtu.
Su kaynaklarýnýn kimyasal analizinin pahalý ve zaman alýcý bir iþlem olduðunu ancak halk saðlýðý açýsýndan gerekli olduðunu ifade eden Denizli, ilaçlarýn atýlýmýnýn kontrollü olmasý gerektiðinin altýný çizerek, ´´Kullanmadýðýnýz ilaçlarý kanalizasyona dökmeyin´´ çaðrýsýnda bulundu.
Prof. Dr. Adil Denizli, kimyasal ürünlerin atýklarýnýn doðayý kirleterek, canlýlarý olumsuz etkilediðini belirtti.
Doðal sularý kirleten en önemli unsurlardan birinin de ilaç ve kozmetiklerde bulunan ´´hormonlar´´ olduðunu ifade eden Denizli, ´´Doðal sularýmýzdaki mikrokirleticilerden hormonlarýn, sudaki canlýlarý kýskacýna alýp, besin zinciriyle bize ulaþabilme yollarýndan biri ilaçlar. Sulara karýþan ilaçlar gelecekte ciddi saðlýk sorunlarýna yol açacak´´ diye konuþtu.
´´ÝDRAR, DIÞKI VE DUÞ SIRASINDA SUYA KARIÞIYOR´´
Ýlaçlarýn çevresel etkileri üzerinde bugüne kadar çok durulmadýðýný belirten Prof. Dr. Denizli, organik atýklardan oluþan kirleticiler gibi sulardaki ilaç varlýðýnýn da dünya çapýnda giderek önemi artan bir konu olmaya baþladýðýný kaydetti.
Avrupa, ABD ve Asya´da incelenen sularda psikiyatrik, analjezik ve antibiyotik türünde ilaç atýklarýnýn tespit edildiðini aktaran Denizli, bu kýtalarda 2002´de çevre sularda yapýlan analizlerde yüksek oranda ilaç atýðý bulunduðunu bildirdi.
Ýlaçlardan kalan atýklarýn idrar, dýþký yoluyla veya duþ sýrasýnda suya karýþtýðýný belirten Denizli, canlý organizmalarla etkileþimde bulunmak üzere tasarlanan bu maddelerin, sudaki canlýlarý kýsa sürede etkilediðini, bunun da ekosistem ve insanlar için potansiyel tehlike oluþturduðunu bildirdi.
CÝNSÝYETSÝZ BALIKLAR BULUNDU´´
Prof. Dr. Adil Denizli, çok sayýda doðum kontrol hapý ve bir çok kozmetik ürünün bileþiminde hormon bazlý malzemelerin yer aldýðýný ifade etti.
Son yýllarda doðal sularda çok sayýda ´´cinsiyetsiz balýk´´ bulunduðunu, bu durumun biliminsanlarýný ´´hormon´´larýn etkilerini düþünmeye yönelttiðini kaydeden Denizli, yapýlan araþtýrmalarda su veya su ürünlerinde, aðrý kesicilerden ´´asetaminofen´´, antimikrobiyal sabunlardan ´´triklosan´´ gibi kimyasallarýn ortaya çýktýðýný kaydetti.
Suya karýþan ilaçlarýn insanlarý ne þekilde etkileyeceðinin tam olarak belirlenmediðini ancak su canlýlarý üzerinde çok önemli etkiler yarattýðýný belirten Denizli, ´´Bu canlýlar, 7 gün 24 saat bu bileþiklere maruz kalýyorlar. Özellikle doðum kontrol haplarý, hormon tedavilerinde kullanýlan diþi seks hormonu içeren ilaçlar ve kozmetik ürün atýklarýnýn yüksek oranlarda kanalizasyonlara karýþmasý sudaki organizmalar üzerinde yýkýcý etki yaratýyor´´ diye konuþtu.
Denizli, düþük düzeyde bile olsa bu tür bileþiklerin, su canlýlarý üzerinde ´teþhis edilemeyen´´, ´´dikkat çekmeyen´´, yavaþ biriken etkilere neden olabileceðini hatta yeni su canlýlarýnýn ortaya çýkmasýna´´ yol açabileceðini söyledi.
Diðer taraftan bu tür kirleticilerin bakterilerde direnç geliþimine neden olabileceðini kaydeden Denizli, ABD Gýda ve Ýlaç Dairesi´nin bu konuyla ilgili araþtýrmalar yürüttüðünü de ekledi.
´´HER YIL ÝKÝ MÝLYON ÝNSANIN ÖLÜMÜNE NEDEN OLUYOR´´
Prof. Dr. Adil Denizli, ´´sudaki kimyasallarýn, çoðunluðu beþ yaþýn altýnda olmak üzere, her yýl iki milyon insanýn ölümüne neden olduðunu´´ belirtti.
Yüzey ve yer altý sularýnýn artan þekilde kimyasal maddelerle kirlenmesinin, sudaki yaþam ve insan üzerinde uzun vadeli ve tehlikeli sonuçlar doðurmasýnýn beklendiðini kaydeden Denizli, ´´Her yýl yaklaþýk 300 milyon ton endüstriyel ve tüketiciler tarafýndan kullanýlan yapay bileþiklerin atýklarý, tarýmsal olarak kullanýlan 140 milyon ton gübre ve bir kaç milyon ton tarýmsal ilaç ve kazayla 0,4 milyon ton petrol ve petrol ürünleri doðal sulara karýþýyor´´ dedi.
Bu tür mikrokirleticilerin sudan arýtýlmasýnýn zor olduðunu ifade eden Denizli, bazý kimyasal maddelerin hiç yýkýma uðramadan su ya da havayla kaynaðýndan çok uzaða taþýnabildiðini belirtti
´´KULLANMADIÐINIZ ÝLAÇLARI KANALÝZASYONA DÖKMEYÝN
Denizli, bir çok insanýn kullaným tarihi geçmiþ ilaçlarý doðrudan kanalizasyon sistemlerine boþalttýðýný, bu durumun da sularýn kirlenmesine neden olduðunu belirtti.
Birçok ülkede çöp olarak deðerlendirilen ilaçlarýn hastanelerde, bakým evlerinde veya evlerde özel olarak toplanmasýna yönelik uygulamalara baþlandýðýný anlatan Denizli, ´´Bazý ülkelerde ilaç geri toplama üniteleri oluþturuldu. Bazýlarýnda ise ilaçlar yakýlarak imha edilmek üzere biriktirilen zararlý evsel atýk listesine alýndý´´ diye konuþtu.
Su kaynaklarýnýn kimyasal analizinin pahalý ve zaman alýcý bir iþlem olduðunu ancak halk saðlýðý açýsýndan gerekli olduðunu ifade eden Denizli, ilaçlarýn atýlýmýnýn kontrollü olmasý gerektiðinin altýný çizerek, ´´Kullanmadýðýnýz ilaçlarý kanalizasyona dökmeyin´´ çaðrýsýnda bulundu.